Яқин Шарқдаги кескинлик янада юқори нуқтага чиқди. АҚШ президенти Доналд Трамп Эрон ҳарбий ва сиёсий раҳбариятига қарши ўтказилган операция ҳақида кескин баёнот бериб, бу ҳаракат кутилгандан ҳам самарали бўлганини таъкидлади. Унинг айтишича, амалга оширилган зарбалар натижаси ҳатто халқаро майдондаги кузатувчиларни ҳам ҳайратда қолдириши мумкин.
Трамп CNBC телеканалига берган интервьюсида Эрон ҳарбий раҳбариятини йўқ қилишга қаратилган операция муваффақиятли ўтганини билдирди. Оқ уй раҳбари бу жараённи жуда тез ва режадан ҳам олдин кетаётган амалиёт сифатида баҳолади. Унинг сўзларига кўра, “бир зумда 48 нафар етакчи ғойиб бўлгани” бу ҳужумлар кўлами нақадар улкан бўлганини кўрсатади.
Америка етакчиси ушбу операцияни фақат АҚШ манфаати учун эмас, балки бутун дунё хавфсизлиги нуқтаи назаридан муҳим қадам сифатида кўрсатди. Кейинроқ CBS телеканалига берган навбатдаги интервьюсида эса у зарбалардан кейин Теҳрон билан музокара ва келишувга эришиш олдингидан кўра осонлашганини айтди. Трампнинг бу баёноти Вашингтон ушбу ҳарбий босимни сиёсий натижага айлантиришга уринaётганини англатади.
Эрон раҳбариятидаги оғир йўқотишлар ҳақида Исроил мудофаа армияси ҳам алоҳида ахборот берди. ЦАҲАЛ Х ижтимоий тармоғидаги баёнотида Эроннинг юқори қўмондонлик таркиби, шунингдек, Теҳронга боғлиқ бўлган айрим иттифоқчи тузилмалар раҳбарлари ҳалок бўлганини маълум қилди. Бу эса зарбалар оддий ҳарбий объектларга эмас, балки тўғридан-тўғри бошқарув звеноларига қаратилганини кўрсатади.
Якуний ҳисоботларда операция чоғида Эрон олий раҳбари Али Хоманаий, Бош штаб бошлиғи Абдул Раҳим Мусавий, Бош штабнинг собиқ раҳбари Ҳусайн Саламий, фавқулодда вазиятлар қўмондонлиги раҳбари Ғулом-Али Рашид, Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси ҳаво кучлари қўмондони Амир Али Ҳожизода ҳамда “Ал-Қудс” кучларининг Сурия-Ливан йўналиши бўйича қўмондони Ҳусайн Маҳдавий ўлдирилгани айтилди. Бу рўйхатнинг ўзиёқ зарбалар Эрон ҳарбий-сиёсий вертикалига қанчалик қаттиқ таъсир қилганини кўрсатади.
Шу билан бирга, эълон қилинган рўйхатда “Ҳизбуллоҳ” ва ҲАМАС етакчилари, шунингдек, ҳусийлар қуролли кучлари штаби бошлиғи Муҳаммад Абдулкарим ал-Ғамарий ҳам тилга олинди. Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси эса ўз қўмондони Муҳаммад Пакпурнинг ўлимини тасдиқлади. Бу ҳолат можаро доираси энди фақат Эрон билан чекланиб қолмаётганини, балки бутун минтақавий тармоққа зарба берилаётганини англатади.
АҚШ Қуролли кучлари Марказий қўмондонлиги — CENTCOM ҳам ўз баёноти билан чиқиш қилди. Унда Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси объектларига берилган зарбалар натижасида мазкур тузилманинг штаб-квартираси бутунлай йўқ қилингани қайд этилди. Қўмондонлик “энди ИИҚКнинг штаб-квартираси йўқ” дея кескин баёнот бериб, бу ҳужумнинг рамзий ва стратегик аҳамиятини янада кучайтирди.
Айни пайтда вазият атрофида турли қарама-қарши хабарлар ҳам тарқалди. Аввалроқ Трамп Али Хоманаийни “тарихдаги энг ёвуз одамлардан бири” деб атаган ҳолда, унинг ҳалок бўлганини маълум қилган эди. Бироқ Tasnim агентлиги дастлаб олий раҳбар жанговар ҳаракатларга оператив штабдан раҳбарлик қилаётганини даъво қилди. Кейинроқ эса Эрон расмий доиралари Хоманаийнинг ўлимини тасдиқлади ва мамлакатда 40 кунлик мотам эълон қилинди.
Фарс агентлиги келтирган маълумотларга кўра, АҚШ ва Исроил зарбалари нафақат Эроннинг ҳарбий-сиёсий элитасига, балки олий раҳбар оиласига ҳам оғир зарба бўлган. Хабарда Хоманаийнинг қизи, куёви, набираси ва келинларидан бири ҳам ҳалок бўлгани айтилди. Бу эса юз бераётган фожиа кўлами қанчалик чуқур ва оғриқли тус олаётганини яна бир бор намоён этди.
Шу тариқа, минтақадаги ҳозирги вазият оддий ҳарбий операция даражасидан чиқиб кетди. Бу энди нафақат давлат раҳбариятига, балки бутун минтақавий кучлар мувозанатига таъсир қилаётган тарихий бурилиш сифатида баҳоланмоқда. Олдинда эса энг асосий савол очиқ қолмоқда: бу зарбалар можарони тугатадими ёки Яқин Шарқни янада чуқурроқ ва хавфлироқ босқичга олиб кириб қўядими?
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
