Германия, Буюк Британия, Франция, Италия ва Канада Ливандаги зўравонлик кучайишини биргаликда қоралаб, шошилинч дипломатияга чақирди ва можаро янада чуқур гуманитар ҳамда минтақавий инқирозга айланиши мумкинлигидан огоҳлантирди. 16 март куни эълон қилинган қўшма баёнотда бу беш давлат вазият ёмонлашаётганидан жиддий хавотирда эканини билдириб, Ливан ва Исроил расмийларини яна қон тўкилишининг олдини олишга қаратилган музокараларга киришишга чақирди.
Баёнотда айниқса Ҳизбуллоҳ ҳаракатларига алоҳида урғу берилиб, гуруҳ Исроилга қарши ҳарбий ҳужумларни тўхтатиши ва тинч аҳолини хавф остига қўядиган ҳаракатларга барҳам бериши кераклиги айтилди. Имзо чеккан томонлар Ҳизбуллоҳ қуролсизлантирилиши ҳақидаги узоқ йиллик талабини ҳам такрорлади. Уларнинг таъкидлашича, ҳаракатнинг Эрондан олаётган давомли кўмаги минтақани янада беқарорлаштириши ва Яқин Шарқ аллақачон бир-бирига туташ бир нечта инқирозларга дуч келаётган бир пайтда хавфсизлик ҳамда тинчлик истиқболларига путур етказиши мумкин.
Беш ҳукумат Ливандаги тинч аҳоли, фуқаролик инфратузилмаси, тиббиёт муассасалари ва Бирлашган Миллатлар Ташкилоти тинчликпарварларига қилинган ҳужумларни қабул қилиб бўлмас деб атади. Улар тўқнашувда иштирок этаётган барча томонлар халқаро гуманитар ҳуқуққа риоя қилиши шартлигини таъкидлади. Бу ифода Европа пойтахтларида можаро энди фақат ҳарбий нишонлар билан чекланмаётгани ва айниқса аҳоли зич яшайдиган ҳудудлар босим остида қолишда давом этса, у тез орада бевосита жанг майдонидан анча узоққа чўзиладиган оқибатларни келтириб чиқариши мумкинлиги ҳақидаги хавотир кучайиб бораётганини акс эттиради.
Шу билан бирга, бу давлатлар Исроилни Ливандаги ҳарбий кампаниясини кенг кўламли қуруқлик ҳужумига айлантиришдан ҳам огоҳлантирди. Баёнотга кўра, бундай операция вайронкор гуманитар оқибатларга олиб келиши ва можарони узоқ муддатга чўзиб юбориши мумкин. Ливан ичидаги оммавий кўчиш ва аллақачон мўрт бўлиб турган гуманитар вазият тийилиш зарурлигининг асосий сабаблари сифатида кўрсатилди. Бу огоҳлантириш Европа ҳукуматлари Исроилнинг хавфсизликка доир ташвишларини қўллаб-қувватлаш билан бирга, кенгроқ амалиёт беқарорликни чуқурлаштириб, минтақавий салбий оқибатларнинг, жумладан миграция босимининг, янги тўлқинини келтириб чиқаришидан қўрқаётганини англатади.
Баёнотда, шунингдек, Ливан ҳукуматининг позицияси ҳам қўллаб-қувватланиб, ундан Ҳизбуллоҳнинг ҳарбий фаолиятини тўхтатиш бўйича саъй-ҳаракатларни кучайтириш ва гуруҳни қуролсизлантириш сари ҳаракат қилиш сўралди. Имзо чеккан томонлар Ливан давлати ва жамияти давлат институтлари, хизматлар ва тинч аҳолини босиб кетиш хавфини туғдираётган инқирозга тортилганига қарамай, босим остида бирлик намойиш этаётганини айтди. Бу ёндашув Ғарб ҳукуматлари Ливанда хавфсизлик кун тартибини нодавлат қуролли тузилмалар эгаллаб олишига йўл қўйиш ўрнига давлат тузилмаларини мустаҳкамлашни истаётганини кўрсатади.
Германия канцлери Фридрих Мерц шу куни Берлиндаги матбуот анжуманида бу фикрни янада мустаҳкамлади. У Исроилнинг Ливандаги қуруқлик амалиётини танқид қилиб, бундай қадам аллақачон оғир бўлган гуманитар шароитни янада ёмонлаштириши ва миграция билан боғлиқ муаммоларни кучайтиришини айтди. Унинг сўзлари Берлиннинг Ливандаги ҳарбий кескинлашув нафақат минтақа, балки жанубий перифериясидаги беқарорликка сезгир бўлиб қолаётган Европа учун ҳам оқибатлар туғдириши мумкинлигидан хавотирини кўрсатди.
Мерц, шунингдек, Ҳизбуллоҳнинг февраль охиридан кейин Исроилга қарши ҳужумларни қайта бошлаганини кескин қоралади. У Эрон қўлловидаги гуруҳдан ҳужумларини зудлик билан тўхтатишни ва қуролни ташлашни талаб қилди.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
