Яқин Шарқ минтақасида бир неча ойдан бери давом этаётган сиёсий ва ҳарбий кескинлик янги, хавотирли босқичга кўчди. АҚШ Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) томонидан берилган расмий баёнотга кўра, якшанба куни Америка ҳарбий ҳаво кучлари Эроннинг Форс кўрфази соҳилидаги бир қатор стратегик объектларига шиддатли ҳаво зарбалари йўллаган. Ушбу ҳужум минтақадаги кучлар мувозанатини янада чигаллаштириб юборди.
Гарчи томонлар ўртасида тинчлик ўрнатишга ҳаракат қилинаётган бўлса-да, қуролли тўқнашувлар тўхтамаяпти. Саҳифамиздан узоқлашманг, мазкур очиқ ҳарбий тўқнашувнинг келиб чиқиш сабаблари, Қувайтдаги вазият ва АҚШ президенти Дональд Трамп томонидан илгари сурилаётган асосий мақсадлар тафсилотини баён этамиз!
Зарбага жавобан зарба: MQ-1 дрони воқеаси
Вашингтоннинг маълум қилишича, ушбу кескин жавоб чораси Эрон томонидан халқаро ҳаво ҳудудида парвоз қилаётган АҚШнинг қимматбаҳо MQ-1 дрони (учувчисиз учиш аппарати) уриб туширилганидан сўнг амалга оширилган.
CENTCOM баёнотида АҚШ қирувчи самолётлари томонидан йўқ қилинган Эрон ҳарбий активлари қуйидагича очиқланган:
Ҳаво мудофаа тизимлари: Халқаро ва минтақавий сув йўлларидан ўтаётган тижорий ва ҳарбий кемаларга тўғридан-тўғри хавф туғдирган ракета мажмуалари.
Ердаги бошқарув маркази: Дронлар ва ҳарбий ҳаракатларни мувофиқлаштирувчи махсус станция.
Камикадзе дронлар: Ҳужумга шайлаб қўйилган иккита учувчисиз қурилма.
Эрон Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси ҳам жим қараб турмади ва улар Эрон жанубига қилинган ҳужумларга жавобан АҚШнинг минтақадаги авиабазаларидан бирини нишонга олишганини эълон қилишди, бироқ ушбу ҳарбий базанинг номини сир сақлашмоқда.
Қувайтдаги ҳаяжонли тун ва оташкесим муаммоси
Халқаро «Reuters» ахборот агентлигининг хабар беришича, душанба куни қўшни Қувайт давлатида ҳам вазият анча кескинлашган. Мамлакат ҳаво мудофаа тизимлари ҳудудга ёпирилиб келган ракета ва дрон ҳужумларини муваффақиятли қайтарган. Бутун мамлакат бўйлаб хавф сиреналари янграган, чунки бу ерда АҚШнинг жуда йирик ҳарбий базаси жойлашган.
Узилган ришталар: АҚШ ва Эрон ўртасида шу йилнинг апрель ойи бошида ўт очишни тўхтатиш бўйича вақтинчалик келишувга эришилган эди. Бироқ шундан бери мустаҳкамроқ ва узоқ муддатли битим тузишга қаратилган дипломатик музокаралар жуда суст кечмоқда ва томонлар ўзаро зарбалар алмашишда давом этяпти.
Глобал инқироз ва Дональд Трампнинг мақсади
АҚШ ва Исроил иттифоқчилигида жорий йилнинг 28 февралида бошланган ушбу уруш оқибатида асосан Эрон ва Ливанда минглаб бегуноҳ инсонлар ҳалок бўлди. Бундан ташқари, Теҳрон томонидан дунёнинг энг муҳим савдо йўли — Ҳўрмуз бўғозининг амалда ёпиб қўйилиши жаҳон бозорида энергия ресурслари (нефть ва газ) нархини кескин ошириб, глобал иқтисодий инқирозга сабаб бўлди.
Икки тизим ўртасидаги асосий келишмовчиликлар қуйидаги жадвалда акс этган:
Томонлар ва раҳбарлар | Асосий талаблар, мақсадлар ва сиёсий тўсиқлар |
Дональд Трамп (АҚШ) | Оқ уй раҳбарининг таъкидлашича, бу урушдан кўзланган бош мақсад — Эроннинг юқори даражада бойитилган уран ёрдамида ядро қуроли яратишига мутлақо йўл қўймасликдир. |
Теҳрон маъмурияти | Эрон ядровий режалари борлигини рад этиб, хорижий банкларда музлатиб қўйилган ўн миллиардлаб долларлик нефть даромадларини қайтаришни ва санкцияларни бекор қилишни талаб қилмоқда. |
Бинямин Нетаняҳу (Исроил) | Исроил бош вазири 31 май куни берган баёнотида, Ливанда Эрон томонидан қўллаб-қувватланадиган «Ҳизбуллоҳ» ҳаракатига қарши курашни кучайтириб, қўшинларга Ливан ичкарисига янада чуқурроқ кириб боришни буюрди. |
Минтақадаги ушбу мураккаб ҳарбий-сиёсий жараёнлар дунё ҳамжамияти томонидан диққат билан кузатилмоқда. Тинчлик музокараларининг кейинги тақдири эса ҳозирча мавҳум бўлиб турибди.
Минтақамиз ва жаҳон сиёсатидаги энг қайноқ, ишончли ҳамда муҳим янгиликларни биз билан кузатишда давом этинг, азиз ўқувчилар! Саҳифамиздан узоқлашманг!
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
