Швецияда сайловда чап мухолифат етакчиликни қўлга олди, ўнглар эса тахтни бой бермоқда

Шимолий Европанинг энг барқарор ва таъсирли давлатларидан бири саналган Швецияда якшанба куни бўлиб ўтган парламент сайловлари Европа сиёсий харитасида чинакам драматик кураш ва кутилмаган натижани тақдим этди. Мамлакат давлат сайлов комиссияси эълон қилган дастлабки расмий ҳисоб-китобларга кўра, собиқ бош вазир Магдалена Андерссон етакчилигидаги мухолифатдаги чапцентристик блок амалдаги ҳукмрон ўнг коалициядан пешқадамликни тортиб олди. Овоз бериш участкалари маҳаллий вақт билан соат 20:00 да ёпилганидан сўнг, жами 6,6 мингга яқин участкадан 6,1 мингдан ортиғида бюллетенлар санаб чиқилди ва унда чаплар 49,4 фоиз овоз билан олдинга чиқиб олди.

Амалдаги бош вазир Ульф Кристерссон бошчилигидаги ўнг коалиция эса 49,1 фоиз натижа қайд этиб, 0,3 фоизлик микроскопик фарқ билан ортда қолмоқда. Сайловчиларнинг 80,4 фоизи участкаларга келиб, улкан фаоллик кўрсатган ушбу овоз бериш жараёни Скандинавияда янги ҳукумат шаклланишини муқаррар қилиб қўймоқда. Хўш, атиги ўндан уч фоизлик фарқ Швеция сиёсатида нимани ҳал қилади, ҳукуматни қўллаб келган ўнг қанот популистлари нега вазирлик лавозимларидан қуруқ қолиши мумкин ва Стокҳолмнинг бу танлови Европа Иттифоқига қандай таъсир кўрсатади?

0,3 фоизлик даҳшатли интрига: Сайлов комиссиясининг сўнгги рақамлари

Швеция сайлов комиссияси томонидан эълон қилинган ҳисоб-китоблар қуйидагича кўриниш олди:

• Чап мухолифатнинг ғалабаси (49,4 фоиз): Мамлакат бўйлаб бюллетенларнинг қарийб 93 фоизи санаб чиқилгач, мухолифат кучлари озгина устунлик билан бўлса-да, парламентдаги кўпчилик ўринни эгаллашга яқин турибди;

• Ўнгларнинг пасайиши (49,1 фоиз): Ҳукмрон коалиция овозлар сони бўйича рақибига жуда яқин келган бўлса-да, ҳозирча ҳокимиятни сақлаб қолиш учун зарур чегарага ета олмаяпти;

• Сайловчиларнинг фаоллиги (80,4 фоиз): Аҳолининг 80 фоиздан ортиғи овоз беришда қатнашгани жамият ичида сиёсий курсни ўзгартириш бўйича қанчалик жиддий иккиланиш ва кураш кечганини кўрсатмоқда.

Магдалена Андерссон коалицияси: Кимлар тахтга қайтмоқда?

Чапцентристик блок таркиби тўртта асосий сиёсий кучнинг мустаҳкам бирлашувига таянмоқда:

• Социал-демократик ишчилар партияси: Собиқ бош вазир Магдалена Андерссон бошчилигидаги ушбу партия мамлакатнинг энг йирик ва анъанавий сиёсий ташкилоти сифатида коалиция ядросини ташкил этмоқда;

• Иттифоқчилар бирдамлиги: Чап партия, Марказ партияси ҳамда Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш партияси («яшиллар») социал-демократлар билан ягона фронт ҳосил қилиб, ижтимоий ҳимоя ва экологик дастурларни илгари сурмоқда;

• Реванш ва қайтиш: Ўтган сайловларда тор мағлубиятга учраб ҳокимиятдан кетган чаплар бу гал яна бошқарув тизгинини ўз қўлларига олиш арафасида турибди.

Кристерссон мағлубияти ва «Швед демократлари»нинг амалга ошмаган орзуси

Амалдаги ҳукумат блоки жиддий зарбани қабул қилиб олди:

• Ўнглар тўртлиги: Бош вазир Ульф Кристерссоннинг Мўътадил коалицион партияси, «Христиан-демократлар», «Либераллар» ва уларни ташқаридан қўллаб турган ўнг қанот популистик «Швед демократлари» партияси етарли натижа қайд эта олмади;

• Ҳукуматга кириш режаси хавф остида: Агар ўнглар ғалаба қозонганида, радикал қарашлари билан танилган «Швед демократлари» партияси ўз тарихида илк бор расмий вазирлик курсиларига эга бўлиши керак эди;

• Парламентдаги янги кучлар нисбати: Чапларнинг ғалабаси Стокҳолмнинг ижтимоий сиёсат, миграция назорати ва хавфсизлик бўйича мувозанатлироқ ёндашувга қайтишини таъминлайди.

Швецияда овозларнинг деярли тенг иккига бўлиниши мамлакатда янги коалицион ҳукуматни шакллантириш ва қонунларни қабул қилишда сиёсатчилардан ниҳоятда нозик муроса ва дипломатияни талаб этиши тайин.

Сизнингча, Швецияда чап кучларнинг ҳокимиятга қайтиши Европа Иттифоқининг умумий сиёсати ва миграция инқирозига қандай таъсир кўрсатади? 0,3 фоизлик жуда кичик фарқ билан қуриладиган янги ҳукумат узоқ вақт барқарор ишлай оладими? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва Скандинавиядаги ушбу шиддатли сайлов натижалари таҳлилини барча халқаро сиёсат ихлосмандлари ҳамда яқинларингизга улашинг!