"Мен ютқаздим ва кетяпман": Швеция Бош вазири сайловдаги мағлубиятдан сўнг истеъфо берди

Европанинг энг барқарор ва ривожланган давлатларидан бири саналмиш Швеция Қироллигида кутилмаган ва кескин сиёсий зилзила юз берди. Буюк Британиянинг нуфузли «The Guardian» нашри хабарига кўра, мамлакат Бош вазири Ульф Кристерссон парламент (Риксдаг) сайловларида амалдаги ҳукумат коалицияси мағлубиятга учрагани расман тасдиқлангач, лавозимидан истеъфога чиқишини маълум қилди. «Мени Бош вазир лавозимидан озод этишингизни сўрайман», — дея ёзди Кристерссон парламент спикери номига йўллаган расмий мактубида ва ушбу ҳужжатни «X» (собиқ Twitter) тармоғидаги саҳифасида ҳам эълон қилди.

13 сентябрь куни бўлиб ўтган умумхалқ овоз бериш жараёнидан сўнг Марказий сайлов комиссияси барча 6 626 та сайлов участкасидаги натижаларни тўлиқ ҳисоблаб чиқиб, якуний ҳисоботни тақдим этди. Унга кўра, собиқ Бош вазир Магдалена Андерссон бошчилигидаги Социал-демократик партия ва мухолифатдаги тўртта сўл-марказчи блок атиги 50 359 та овоз устунлиги билан тарихий ғалабани илиб кетди. Янги парламентда мухолифат 176 та ўринга эга бўлган бўлса, Кристерссоннинг амалдаги 3 та партиядан иборат коалицияси ва сайловдан кейин ҳукуматга кириши кутилган ўта ўнг қанот «Швеция демократлари» партияси бор-йўғи 173 та мандат билан чекланди.

Хўш, 3 тагина ўринлик фарқ Скандинавия гиганти сиёсатини қандай ўзгартиради, Магдалена Андерссон қандай қилиб реванш олди ва ўнг кучларнинг қулаши Европа Иттифоқи ва НАТО бўйича қарорларга қандай таъсир кўрсатади?

«50 минг овозлик драма ва 176 га қарши 173 мандат»: Сайлов натижалари тафсилоти

Швеция Марказий сайлов комиссияси эълон қилган якуний рақамлар:

• Ҳамма участкалар ҳисобланди: 13 сентябрда ўтказилган овоз бериш жараёни бўйича барча 6 626 та сайлов участкасидаги натижалар тўлиқ текшириб чиқилди;

• Мухолифатнинг тор ғалабаси: Сўл-марказчи коалиция амалдаги ҳукумат устидан бор-йўғи 50 359 та овоз фарқи билан устун келди;

• 3 та мандатлик ҳал қилувчи фарқ: Мухолифат блоклари 349 ўринли Риксдагда 176 та депутатлик ўрнини қўлга киритиб, мутлақ кўпчиликни шакллантирди;

• Кристерссон блокининг инқирози: Амалдаги ҳукумат ва уларга яқин ўнг радикаллар коалицияси атиги 173 та мандат билан мухолифатга айланди;

• Магдалена Андерссоннинг реванши: Социал-демократик партия раҳбари бўлган собиқ бош вазир қисқа танаффусдан сўнг яна мамлакатни бошқариш имкониятига эга бўлди.

«Мени озод этинг»: Ульф Кристерссоннинг мағлубиятни тан олиши

Ҳукумат раҳбарининг истеъфоси ва сиёсий муносабати:

• Расмий мактуб: Кристерссон натижалар аниқ бўлиши биланоқ парламент спикерига лавозимдан кетиш тўғрисида ариза топширди;

• «X» тармоғидаги очиқ иқрор: Скандинавия сиёсий маданиятига хос тарзда у сайлов натижаларини тўлиқ тан олиб, қарорини халққа очиқ эълон қилди;

• Ўта ўнгчиларнинг орзуси чиппакка чиқди: Сайловда юқори натижа кутган ва ҳукумат таркибига киришни режалаштирган «Швеция демократлари» партияси ҳокимият тепасига келиш имкониятини бой берди.

Сиёсий таҳлил: Швецияни қандай туб ўзгаришлар кутмоқда?

Халқаро экспертлар ва сиёсатшуносларнинг янги вазият бўйича таҳлилий хулосалари:

• Ижтимоий сиёсат ва солиқлар: Сўл-марказчилар ҳокимиятга қайтиши билан соғлиқни сақлаш, таълим, ижтимоий нафақаларни ошириш ва йирик корпорацияларга солиқ босимини кучайтириш кун тартибига чиқади;

• Миграция сиёсатидаги юмшаш: Ўнг коалиция даврида миграция ва қочқинларга қарши киритилган қаттиқ чекловлар сўл кучлар томонидан қайта кўриб чиқилиши мумкин;

• Ташқи сиёсат ва НАТО: Мутахассисларнинг фикрича, Швециянинг НАТОга аъзолиги ва Украинани қўллаб-қувватлаш бўйича умумий стратегик позиция сақланиб қолади, бироқ Европа Иттифоқи билан иқлим ва яшил иқтисодиёт бўйича ҳамкорлик кучаяди.

Ульф Кристерссоннинг мағлубиятни тан олиб лавозимидан кетиши демократик анъаналар ва ҳар бир сайловчи овози қанчалик қимматли эканини намойиш этиш билан бирга, Швецияда сўл қанот кучларининг янги даврини бошлаб берди.

Сизнингча, Швецияда сўл-марказчиларнинг ҳокимиятга қайтиши Скандинавиядаги миграция ва иқтисодий сиёсатга қандай таъсир кўрсатади? Атиги 3 та депутатлик ўрни фарқи билан тузиладиган янги ҳукумат мамлакатни барқарор бошқара оладими? Ўз таҳлилий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва Европа сиёсатидаги ушбу тарихий воқеа шарҳини барча халқаро сиёсат ихлосмандлари ҳамда дўстларингизга улашинг!