Бир нечта будилник қўйиш соғлиқ учун хавфлими?

Эрталаб уйғониш учун кетма-кет бир нечта будилник ўрнатиш кўпчиликда одатга айланган, бироқ олимлар бундай усул уйқу жараёнига таъсир қилиши мумкинлигини таъкидламоқда. Тадқиқотларда «snooze» — яъни будилникни қайта-қайта ўчириб, яна ухлаш — уйғониш жараёнини чўзиши аниқланган.

Бир тадқиқотда бир неча марта сигнал берилиши уйқунинг енгил босқичини узайтириб, уйғонгандан кейинги карахтликни кучайтириши мумкинлиги қайд этилган. 2024 йилда эълон қилинган бошқа тадқиқот эса қисқа муддатли «snooze» ҳар доим ҳам зарарли эмаслигини, айрим одамларда уйғонишни енгиллаштириши мумкинлигини кўрсатган.

Олимлар, айниқса, мунтазам уйқу етишмаслиги соғлиқ учун жиддийроқ хавф туғдиришини таъкидлайди. Етарли ухламаслик юрак-қон томир касалликлари хавфининг ошиши билан боғланган. Уйқу давомийлиги ва унинг мунтазамлиги руҳий ҳолат билан ҳам чамбарчас боғлиқ бўлиб, уйқу муаммолари депрессив аломатлар билан бирга кузатилиши мумкин.

Шунингдек, 2022 йилги тажрибада такрорий будилниклардан фойдаланган одамларда уйғонишдан кейинги «уйқу карахтлиги» узоқроқ давом этгани аниқланган. Мутахассислар эрталаб бир неча марта сигнал бериш ўрнига етарли вақт ухлаш ва имкони борича биринчи будилникдаёқ уйғонишга ҳаракат қилишни тавсия этади.

Энг муҳими, доимий чарчоқ, уйқу бузилиши ёки тушкун кайфият кузатилса, муаммони фақат будилник билан боғламасдан, унинг асл сабабини аниқлашга эътибор қаратиш керак.