Самарқандда Марко Рубио билан боғлиқ шов-шувли видео бўйича ҳақиқат очиқланди (видео)

АҚШ Давлат котиби Марко Рубионинг Ўзбекистонга ташрифи давомида Самарқанд шаҳридаги тарихий Регистон майдонида ОАВ вакиллари билан ўтказилган мулоқотидан олинган қисқа видеолавҳа ижтимоий тармоқларда кенг муҳокамалар ва тушунмовчиликларга сабаб бўлди.

Тармоқ фойдаланувчилари орасида гўёки маҳаллий ўзбек журналисти АҚШ Давлат котибига рус тилида мурожаат қилгани ҳақида нотўғри талқинлар тарқалди. Бироқ видеонинг тўлиқ контексти ва асл ҳолати ўрганилганда, вазият мутлақо бошқача бўлгани ойдинлашди.

Савол берган шахс ким эди ва у қайси тилда мурожаат қилди?

Муҳокамаларга сабаб бўлган видеодаги муҳим фактлар қуйидагича:

• Журналист шахси: Савол берган шахс маҳаллий оммавий ахборот воситалари вакили эмас, балки АҚШ делегацияси ҳамроҳлигида келган нуфузли Bloomberg халқаро ахборот агентлиги мухбири Эрик Мартин бўлган;

• Мулоқот тили: Эрик Мартин Давлат котиби Марко Рубиога ўз она тили бўлмиш инглиз тилида савол билан юзланган; савол рус тилида берилмаган.

Рубио ва журналист ўртасида тил ҳақидаги суҳбат қандай кечди?

Тил масаласининг кун тартибига чиқишига америкалик журналистнинг Ўзбекистондаги лингвистик вазият ҳақидаги тасаввури сабаб бўлган:

• Маҳаллий тил ҳақидаги савол: Саволга жавоб қайтаргач, Марко Рубио мухбир Эрик Мартиндан Ўзбекистоннинг маҳаллий тилини билиш-билмаслигини сўраган;

• Журналистнинг чалкашлиги: Bloomberg мухбири маҳаллий тилни рус тили деб тахмин қилиб, «рус тилини бироз, чала билишини» айтган;

• Давлат котибининг тушунтириши: Шу пайтда Марко Рубио вазиятга аниқлик киритиб, мамлакатнинг асосий ва маҳаллий тили ўзбек тили эканини, бироқ бу ерда рус тили давлат тили бўлмаса-да, аҳолининг маълум қисми уни тушунишини қўшимча қилиб ўтган.

Контекстдан узилган лавҳа ва тармоқдаги нотўғри хулосалар

Тармоқларда айнан мана шу қисқа диалог контекстдан узиб олиниб, тарқатилгани боис кўплаб фойдаланувчилар суҳбатдошни маҳаллий ОАВ вакили сифатида қабул қилган ва асоссиз танқидларга йўл қўйган.

Аслида эса мулоқот хорижлик дипломат ва хорижлик мухбир ўртасида инглиз тилида кечган бўлиб, унда ўзбек тилининг мақоми тўғри эътироф этилган.