OpenAI ўз акцияларининг 5 фоизини АҚШ давлат жамғармасига беришни таклиф қилди

Сунъий интеллект соҳасининг етакчиси ҳисобланган OpenAI компанияси кутилмаган ташаббус билан чиқди. Компания раҳбари Sam Altman АҚШ ҳукумати қошида махсус давлат суверен жамғармасини ташкил этиш ва унга OpenAI акцияларининг 5 фоизини беғараз ўтказиб беришни таклиф қилмоқда. Ушбу қадам нафақат компаниянинг давлат билан алоқаларини мустаҳкамлаш, балки сунъий интеллект келтирадиган даромадларни кенг жамоатчилик ўртасида тақсимлаш мақсадини кўзлайди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Финансиал Times нашрининг хабар беришича, ушбу таклиф фақат OpenAI билан чекланиб қолмайди. Режага кўра, бошқа йирик AI технологиялари билан шуғулланувчи компаниялар ҳам шундай улуш ажратиши кутилмоқда. Бу орқали технологик гигантлар ҳукумат билан муносабатларни яхшилашни ва келажакда юзага келиши мумкин бўлган сиёсий босимларни юmsҳатишни режалаштирмоқда.

Халқ учун дивидендлар ва иқтисодий ҳамкорлик

Мазкур ғоя илк бор июн ойида муҳокама қилинган эди ва кейинчалик АҚШ президенти Доналд Трумп ҳам бу масалани тасдиқлаган. Трумпнинг сўзларига кўра, Америка халқи ушбу компанияларнинг ўзига хос ҳамкорига айланиши ва уларнинг муваффақиятидан тўғридан-тўғри манфаатдор бўлиши керак. OpenAI томонидан апрель ойида эълон қилинган "Intelлект даври учун саноат сиёсати" номли ҳужжатда жамғарма маблағлари фуқароларга дивиденд кўринишида тарқатилиши мумкинлиги кўрсатилган.

Бундай ёндашув жамиятдаги бойлик тенгсизлигини камайтиришга хизмат қилиши айтилмоқда. Агар лойиҳа амалга ошса, оддий фуқаролар ўзларининг бошланғич капитали бор-йўқлигидан қатъи назар, AI технологиялари келтирадиган иқтисодий ўсишдан улуш олиш имкониятига эга бўладилар. Бу эса технологик инқилобнинг салбий оқибатларини, масалан, иш ўринларининг қисқаришини компенсация қилишнинг бир усули сифатида кўрилмоқда.

Сиёсий тўсиқлар ва муқобил таклифлар

Гарчи ташаббус жозибадор кўринса-да, уни амалга ошириш жараёни анча мураккаб кечиши кутилмоқда. Мутахассисларнинг фикрича, бундай давлат жамғармасини ташкил этиш учун АҚШ Конгрессининг розилиги талаб этилади. Сиёсий доираларда эса бу масала бўйича қарашлар турлича. Масалан, сенатор Берние Сандерс янада кескинроқ таклиф билан чиққан: у AI компаниялари акцияларига бир марталик 50 фоизлик солиқ жорий этишни ва ушбу маблағларни халқ жамғармасига йўналтиришни талаб қилмоқда.

OpenAI таклиф қилаётган модел ҳозирча дастлабки босқичда турибди. Агар ушбу тизим муваффақиятли ишга тушса, у нафақат АҚШда, балки бутун дунёда юқори технологияли компаниялар ва давлат ўртасидаги ҳамкорликнинг янги форматини белгилаб бериши мумкин. Ўзбекистон каби ривожланаётган давлатлар учун ҳам ушбу тажриба келажакда рақамли иқтисодиётни тартибга солишда муҳим намуна бўлиши эҳтимолдан холи эмас.