En büyük petrol anlaşması: Trump küresel piyasayı sarsan mutabakatı duyurdu

Dünya enerji ve jeopolitik haritasını kökten değiştirecek tarihi bir olay yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump Washington ile Karakas arasında insanlık tarihindeki en büyük petrol anlaşmasının imzalandığını resmen duyurdu. Anlaşmaya göre Amerikan tarafı, toplam kanıtlanmış rezervi 65 milyar varilden fazla olan 17 dev stratejik saha üzerinde çoğunluk kontrolünü ele geçirdi.

Venezuela devlet başkanı vekili Delcy Rodriguez, bu anlaşmayı ulusal ekonomiyi yeniden canlandırmaya yönelik "tarihi bir adım" olarak nitelendirdi. Söz konusu projelere 100 milyar dolardan fazla yatırım çekilmesi ve devlet hazinesine 209 milyar dolardan fazla vergi geliri girmesi bekleniyor.

100 yıllık kontrol ve yüzde 55'lik mekanizma: Anlaşmanın şartları neler?

Associated Press ve Reuters ajanslarının diplomatik kaynaklarına göre, mutabakat benzeri görülmemiş şartlar altında gerçekleştiriliyor:

• 100 yıllık saha tahsisi: ABD ve ismi henüz açıklanmayan önde gelen özel bir operatörün katılımıyla kurulan yeni yapıya, 17 petrol sahasını işletme hakkı tam 100 yıl süreyle veriliyor;

• Yüzde 55'lik çoğunluk kontrolü: Bu oran doğrudan mülkiyeti değil, sermayedeki ABD payını ve çıkarılan ham petrolün belirli bir kısmını maliyetine satın alma hakkını kapsıyor;

• Ordu ve Stratejik rezerv kaynağı: İmtiyazlı şartlarla alınan ucuz petrol, ABD'nin Stratejik Petrol Rezervi'ni doldurmaya ve ABD Silahlı Kuvvetleri'nin yakıt ihtiyaçlarını kesintisiz karşılamaya yönlendirilecek;

• Vergi mükelleflerinin parası harcanmayacak: Trump, projenin finansmanının tamamen özel sektör tarafından karşılanacağını vurguladı. Müzakerelere Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Pentagon şefi Pete Hegset doğrudan katıldı.

Maduro'nun yakalanmasından yeni mevzuata kadar

Bu mega anlaşma, bu yılın 3 Ocak tarihinde yaşanan dramatik olayların mantıksal bir devamı oldu:

• İktidar değişimi: ABD ordusunun özel operasyonu sonucunda eski lider Nicolas Maduro eşiyle birlikte yakalanarak ABD'ye götürüldü ve hakkında narkoterörizm suçlamasıyla resmi dava açıldı;

• Yasaların değiştirilmesi: İktidara gelen Delcy Rodriguez, petrol mevzuatını kökten reforme etti. Yabancı ve özel şirketlere bağımsız olarak petrol satma, geliri serbestçe tasarruf etme ve ortak girişimler kurma konusunda geniş yollar açıldı.

OPEC'te tarihi bölünme: Venezuela örgütten ayrılıyor mu?

Bloomberg'in verdiği bilgilere göre, Karakas'ta bir başka küresel siyasi karar daha hazırlanıyor:

• Kurucu devletin ayrılışı: 1960 yılında Suudi Arabistan, İran, Irak ve Kuveyt ile birlikte OPEC kartelinin kurucularından olan Venezuela, örgütten tamamen ayrılma seçeneğini değerlendiriyor;

• Piyasadaki güç dengesi: Eğer Karakas kartelden ayrılırsa, OPEC tarihinde örgütten ayrılan ilk kurucu devlet olacak ve dünya petrol piyasasındaki fiyat politikası kökten yenilenecek.