Plüton'un ötesindeki gizemli gezegen bilim insanlarının dikkatini çekti

Bilim insanları, Güneş sisteminde Plüton yörüngesinin ötesinde yer alan yeni bir cüce gezegen adayı tespit etti. 2026 ED138 olarak adlandırılan bu gök cismi, şu an için bu türdeki en büyük ve en parlak nesnelerden biri olabilir. Konuyla ilgili açıklama, ABD Ulusal Bilim Vakfı ve Enerji Bakanlığı ile iş birliği içinde faaliyet gösteren Vera Rubin Gözlemevi tarafından yapıldı.

Yeni nesnenin, 13 Ekim tarihinde astronom Matthew Holman tarafından gözlemevi verilerinin analizi sırasında keşfedildiği belirtildi. Başlangıçta, nesnenin sıra dışı parlaklığı ve Güneş'ten çok uzak bir mesafede bulunması araştırmacıların dikkatini çekti.

Daha sonra bilim insanları, gözlemevi arşivlerini yeniden incelerken 2026 ED138'in önceki gözlemlerine de rastladı. Söz konusu gök cisminin bu yılın 4 Mart ile 11 Temmuz tarihleri arasında, toplam 20 gece boyunca 30 kez gözlemlendiği anlaşıldı. Ayrıca 2016 yılına ait arşiv görüntüleri de nesnenin yörüngesini belirlemeye ve hareketini incelemeye önemli ölçüde yardımcı oldu.

Mevcut hesaplamalara göre 2026 ED138, Güneş'ten yaklaşık 46 astronomik birim uzaklıkta bulunuyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, cüce gezegen Plüton'un Güneş'e olan ortalama mesafesi 40 astronomik birimdir. Bu durum, yeni nesnenin Güneş sisteminin oldukça uzak bölgelerinde hareket ettiğini gösteriyor.

İlk hesaplamalar sonucunda, yeni gök cisminin çapının 600 kilometre ile 1.500 kilometre arasında olabileceği tahmin ediliyor. Aynı zamanda yörüngesinin, Güneş sisteminin ana düzlemine göre yaklaşık 25 derece eğik olduğu belirtiliyor.

Bilim insanları, 2026 ED138'in resmen cüce gezegen olarak kabul edilmesi için henüz ek araştırma ve gözlemlere ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor. Özellikle kesin boyutlarının belirlenmesi, fiziksel özelliklerinin incelenmesi ve doğasının doğrulanması amacıyla kızılötesi aralıkta gözlemler yapılması gerekiyor.

Eğer yeni nesnenin cüce gezegen olduğu doğrulanırsa, 2026 ED138; Uluslararası Astronomi Birliği tarafından resmen tanınan Plüton, Ceres, Eris, Haumea ve Makemake gibi gök cisimleri arasına katılabilir. Bu durum, Güneş sisteminin uzak bölgeleri hakkındaki bilimsel bilgileri daha da zenginleştirecektir.

Bilgi notu: Vera Rubin Gözlemevi, 2026 yılının Haziran ayında gökyüzünü geniş kapsamlı incelemeyi hedefleyen on yıllık bir araştırma programı başlattı. Bu proje kapsamında gözlemevi, güney yarım küre gökyüzünü düzenli olarak görüntüleyerek Güneş sistemi ve evrendeki yeni nesneleri tespit etmeyi, özelliklerini incelemeyi ve bilimsel keşiflerin sayısını artırmayı planlıyor.