Okyanusta “ömrünü geriye sarabilen” bir canlı var

Okyanuslarda insan hayal gücünü şaşkına çevirecek pek çok canlı var. Ancak aralarında yaşam döngüsünü adeta «geriye sarma» yeteneğiyle ünlü bir tür bulunuyor. Söz konusu Turritopsis dohrnii — «ölümsüz denizanası» olarak adlandırılan küçük bir canlıdan söz ediyoruz.

Bu denizanasının en sıra dışı özelliği, zorlu koşullarla karşılaştığında normal yaşam döngüsünü tersine çevirebilmesidir. Örneğin yaralanma veya açlık gibi stres durumlarında yetişkin denizanası formundan yeniden genç polip aşamasına döner. Ardından bu aşamadan tekrar yeni bir denizanası gelişir.

Bu süreç, normal yaşlanma sürecinden tamamen farklıdır. Denizanasının bazı özelleşmiş hücreleri özelliklerini değiştirerek başka hücre türlerine dönüşebilir. Bilimsel olarak bu süreç transdiferansiyasyon olarak adlandırılır. Bu sayede canlı, yaşam döngüsünü yeniden başlatabilir.

Bu nedenle bilim insanları Turritopsis dohrniitürünü biyolojik açıdan «ölümsüz» olarak adlandırır. Ancak bu, onun kesinlikle hiç ölmeyeceği anlamına gelmez. Denizanası hastalık, yırtıcı saldırıları veya diğer dış tehditler nedeniyle ölebilir. «Ölümsüzlük» kavramı, esas olarak yaşlanma nedeniyle yaşam döngüsünü sona erdirmekten kaçınabilmesine işaret eder.