AQSH va Eron: Rizo Pahlaviyning murosasiz siyosati...

AQSH prezidentining maxsus vakili Stiven Uitkoff va Eronning 1979 yilda taxtdan ag‘darilgan shohi Muhammad Rizo Pahlaviyning o‘g‘li, shahzoda Rizo Pahlaviy o‘rtasida maxfiy uchrashuv bo‘lgani haqida Axios nashri xabar berdi. Suhbatning tafsilotlari hozirgacha oshkor etilmagan, ammo manbalarga ko‘ra, ular Eronda davom etayotgan aksilhukumat namoyishlarini muhokama qilgan.
65 yoshli Rizo Pahlaviy, hozirda AQSHda yashab, Eronning yirik shaharlarini egallashga undagan namoyishchilarni qo‘llab-quvvatlamoqda. 11 yanvar kuni Fox News telekanaliga intervyu bergan u, Eronga qaytishga tayyor ekanini bildirib, Islom Respublikasini ag‘darish uchun keskin choralar talab qilmoqda. Erondagi siyosiy vaziyatni baholashda, Pahlaviy o‘zini hali ham muhim siyosiy shaxs deb hisoblamoqda.
Biroq, Axios nashriga ko‘ra, AQSH hukumati Pahlaviyni siyosiy jarayonda muhim o‘yinchi sifatida ko‘rmagan. Ammo, Erondagi norozilik harakati ishtirokchilarining bir qismi uni qo‘llab-quvvatlashi, Tramp ma’muriyatidagi rasmiylarni hayron qoldirgan. Uitkoff bilan uchrashuvning yozishicha, Oq uyning Rizo Pahlaviyga bo‘lgan munosabati o‘zgarayotgani va uning ehtimoliy siyosiy rolini qayta ko‘rib chiqish lozimligiga ishora qilmoqda.
Erondagi ommaviy namoyishlar 2025 yil 28 dekabr kuni Tehrondagi bozorlarda boshlangan. Bu harakat, ko‘plab savdogarlarning giperinflyatsiyaga va narxlarning keskin o‘sishiga qarshi do‘konlarini yopishlari bilan boshlangan. Namoyishlar tez orada butun mamlakatga tarqalgan va siyosiy harakatga aylangan. Inson huquqlari tashkilotlari va G‘arb matbuoti ma’lumotlariga ko‘ra, namoyishlar davomida yuzlab kishi halok bo‘lgan.
AQSH prezidenti Donald Tramp, Erondagi shiddatli vaziyatga ogohlantirish kiritdi. U ommaviy namoyishlardan foydalanib, Eronga nisbatan yanada qat’iy harbiy choralar ko‘rilishi mumkinligini aytib o‘tdi. Shuningdek, AQSH Eron Islom Respublikasi bilan biznes yuritayotgan davlatlarga nisbatan 25 foizlik boj joriy etgan.
AQSHning Erondagi diplomatik vakolatxonasi ham o‘z fuqarolarini tizimdan chiqishga chaqirib, vaziyatning yanada keskinlashishi mumkinligidan ogohlantirgan.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!