Yevropa qishda muzlab qoladimi? Gaz omborlari bo‘sh, ko‘mir narxi esa sakrab ketdi!

Global xomashyo bozorlarida murakkab va qarama-qarshi dinamika kuzatilmoqda. Agar neft narxlari Eron atrofidagi geosiyosiy vaziyat va AQSH FHTning foiz stavkalari bo‘yicha kutilmalari fonida pasayishga yuz tutgan bo‘lsa, Yevropa Ittifoqida tabiiy gaz narxlari xavfli darajada yuqoriligicha qolmoqda.

Yevropa davlatlarining isitish mavsumiga to‘liq tayyor emasligi va yer osti zaxiralarining o‘tgan yilgiga nisbatan sezilarli darajada kamligi qit’ada muqobil yoqilg‘i — ko‘mirga bo‘lgan talabni keskin oshirib yubordi.

Neft bozori: Barreli 90 dollardan pastga tushdi

Xalqaro bozorlarda «qora oltin» kotirovkalarida pasayish qayd etildi:

• Narxlar harakati: Shimoliy dengizning Brent etalon markasi narxi hafta davomida 92,4 dollardan 89,3 dollargacha arzonlashdi;

• FHT va stavka ta’siri: Price Futures Group katta tahlilchisi Fil Flinn ta’kidlashicha, AQSH FHT raisi Kevin Uorshning yil oxirida foiz stavkasi oshirilishi mumkinligi haqidagi bayonotlari narxlar pasayishini tezlashtirdi;

• Hurmuz bo‘g‘ozi va Venesuela omili: Eron-Ummon kelishuvlari va bo‘g‘ozning ochilishi haqidagi mish-mishlar, shuningdek, Donald Trampning Venesuela bilan 65 milliard barrellik zaxiraga ega konlar bo‘yicha mega-bitim haqidagi bayonoti bozordagi xavotirlarni vaqtincha yumshatdi.

Yevropaning gaz tuzog‘i: Omborlar bo‘sh, narxlar ikki baravar qimmat

Yevropada isitish mavsumi oldidan xavotirlar kuchaymoqda:

• 800 dollarlik to‘siq: Niderlandiyaning TTF birjasida gazning ming kubometri 815 dollardan 806 dollargacha biroz tushdi, biroq xavfli 800 dollarlik ko‘rsatkich ustida mustahkam turibdi;

• Zaxiralar taqchilligi: Yevropa kompaniyalari importni oshirishga kech kirishdi. Hozirda omborlardagi zaxiralar o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 14 milliard kubometrga kam;

• O‘nlab milliard dollar ortiqcha to‘lov: O‘tgan yilga nisbatan yetkazib berish kotirovkalari ikki barobardan ziyod oshgan. Buning oqibatida Yevropa Ittifoqi joriy mavsumda gaz importi uchun o‘nlab milliard dollar ortiqcha mablag‘ sarflashga majbur bo‘ladi.

Ko‘mirga qaytish: Muqobil energiya qimmatlashmoqda

Gaz narxining haddan tashqari balandligi qit’a sanoatini yana ko‘mirga yuzlanishga majbur qilmoqda:

• Narxlar sakrashi: Antverpen-Rotterdam-Amsterdam (ARA) xabidan bir oylik muddatga yetkazib beriladigan ko‘mir narxi bir tonna uchun 125,2 dollardan 131,5 dollargacha ko‘tarildi;

• Qishki sinov: Gaz va ko‘mir bozoridagi bunday qimmatlashuv Yevropa sanoati va aholisi uchun bo‘lajak qish mavsumi nihoyatda og‘ir kechishidan darak bermoqda.