Prezidentlikdan bosh vazirlikka: Vuchich muddatidan oldin iste’foga chiqishini e’lon qildi

Serbiya prezidenti Aleksandr Vuchich kutilmaganda davlat rahbari lavozimini muddatidan oldin tark etishga va hukmron Serb taraqqiyot partiyasi (SPP) nomidan bosh vazirlikka o‘z nomzodini qo‘yishga tayyor ekanini e’lon qildi. Rasmiy vakolat muddati 2027 yilda tugaydigan davlat rahbarining mazkur qarorini partiya rahbariyati yakdillik bilan ma’qullab, uni 25 oktyabrda o‘tkazilishi kutilayotgan muddatidan oldingi parlament saylovlarida hukumat raisi kursisi uchun yagona nomzod sifatida tasdiqladi.

«Agar qo‘llab-quvvatlansam, dasturimni taqdim etaman»: Vuchichning rejasi va parlament tarqatilishi

Serbiya siyosiy sahnasidagi kutilmagan rokirovka tafsilotlari va kelgusi bosqichlar ma’lum bo‘ldi:

• Iste’fo sharti va yangi dastur: «Agar men hukumat raisi lavozimiga nomzod bo‘lish uchun yetarlicha qo‘llov olsam, o‘zimning aniq harakatlar dasturimni prezidentlik mandatimni yakunlagach taqdim etaman», — deya bayonot berdi Vuchich;

• Partiyadan rasmiy tasdiq: Hukmron Serb taraqqiyot partiyasi rahbariyati yig‘ilish o‘tkazib, davlat rahbarini bo‘lajak parlament saylovlarida bosh vazirlik lavozimiga nomzod sifatida rasman ma’qulladi;

• Parlamentning tarqatilishi va saylov sanasi: Belgilangan rejaga asosan, saylovgacha bo‘lgan muddat ichida amaldagi parlament tarqatib yuboriladi va shundan so‘ng 25 oktyabr sanasida bo‘lib o‘tadigan ovoz berish kuni rasman e’lon qilinadi.

2027 yilgi mandat va 90 kunlik muhlat: Belgraddagi siyosiy shaxmat

Vuchichning bu qarori Serbiya qonunchiligi bo‘yicha yangi jarayonlarni ishga tushiradi:

• Muddatidan oldin bo‘shaydigan kurs: Aleksandr Vuchichning amaldagi prezidentlik vakolati aslida 2027 yilgacha davom etishi kerak edi;

• 90 kun ichida yangi prezident saylovi: Agar davlat rahbari muddatidan oldin iste’foga chiqsa, Serbiya Konstitutsiyasiga ko‘ra, 90 kun ichida yangi prezidentni saylash bo‘yicha umumxalq saylovlari o‘tkazilishi shart bo‘ladi;

• Hokimiyat markazining o‘zgarishi: Serbiya boshqaruv tizimida bosh vazir ijro hokimiyatining asosiy boshqaruvchisi hisoblangani bois, ushbu qadam Vuchichga davlat boshqaruvini bevosita nazorat qilishda davom etish imkonini beradi.

Yevropa Ittifoqi yo‘li va Moskvaning oqlovi

Serbiyaning geosiyosiy yo‘nalishi va xalqaro maydondagi munosabatlar ham diqqat markazida bo‘lib turibdi:

• Islohotlar va kurs o‘zgarmasligi: RIA Novosti xabariga ko‘ra, Vuchich saylovlardan so‘ng mamlakatning hozirgi siyosati davom etishini, Serbiya Yevropa Ittifoqiga a’zo bo‘lish sari qat’iy qadam tashlab, tegishli islohotlarni amalga oshirishini ta’kidladi;

• Lavrovning bayonoti: Rossiya Tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov yaqinda Belgradda Vladimir Zelenskiyning qabul qilinishi masalasiga to‘xtalib, Serbiya rahbarini oqladi va Vuchich bu qadamni Yevropa Ittifoqi rahbariyatining kuchli bosimi ostida tashlaganini ma’lum qildi.

Sizningcha, Aleksandr Vuchichning prezidentlikdan bosh vazirlikka o‘tishi Serbiyaning tashqi siyosiy muvozanatiga qanday ta’sir ko‘rsatadi — Belgrad G‘arb va Yevropa Ittifoqiga yanada yaqinlashadimi yoki Rossiya bilan an’anaviy do‘stona aloqalarni saqlab qola oladimi? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring!