Angliya klubi darvozaboni Uganda podshohi bo‘ldi: Jorj Kamorasining shov-shuvli hayot yo‘li!

Jahon futboli va zamonaviy monarxiya tarixida misli ko‘rilmagan, ertaklardagidek kutilmagan va shov-shuvli voqea yuz berdi. Angliya futbol piramidasining 9-divizioni hisoblangan havaskorlar ligasida harakat qiluvchi «SЕ Dons» klubining 36 yoshli darvozaboni hamda sardori Jorj Kamorasi kutilmaganda o‘z tarixiy vatani Ugandadagi to‘rt yirik monarxiya sulolasidan biri — qadimiy Tooro qirolligining yangi podshohi maqomiga ega bo‘ldi. Iqlim va turmush tarzi bilan London maydonlariga ko‘nikkan havaskor posbonning tomirlarida aslida oliy nasabli qirollik qoni oqayotgani rasman tasdiqlandi.

So‘nggi podshoh, 34 yoshli Oyo Nimbaning AQSHda saraton xastaligi tufayli vafot etishidan keyin Qirollik vorislik qo‘mitasi aynan futbolchi Kamorasini taxtning rasmiy vorisi deb e’lon qildi. Keniya singari sobiq Britaniya mustamlakasi bo‘lgan ushbu mamlakatda 1993 yilda monarxiya instituti ramziy tarzda tiklangan bo‘lsa-da, oddiy havaskor futbolchining 2 milliondan ortiq aholiga ega tarixiy hududning madaniy yetakchisiga aylanishi butun dunyo matbuotini hayratga solmoqda.

Xo‘sh, yoshligida qamoqxonagacha tushib, futbol orqali yangi hayot boshlagan Jorj Kamorasi qanday qilib qirollik nasabiga ega chiqdi, Uganda konstitutsiyasida podshohlarning vakolati qanday belgilangan va London hayotiga o‘rgangan posbon toj kiyishga chindan ham tayyormi?

Qamoqxonadan qirollik tojigacha: Jorj Kamorasi kim?

Yangi podshohning hayot yo‘li Gollivud filmlarini eslatadigan keskin burilishlarga boy:

• Og‘ir o‘smirlik va najot topgan futbol: 14 yoshida onasidan ayrilgan Jorj noto‘g‘ri davralarga qo‘shilib qolib, o‘smirligida hatto panjara ortida vaqt o‘tkazgan; ammo aynan qamoqdagi kunlar unga o‘z tanlovlari uchun javobgarlikni his qilish va futbol orqali to‘g‘ri yo‘lga qaytish sabog‘ini bergan;

• Britaniya maydonlaridagi sardor: Bo‘yi 2 metr atrofida bo‘lgan bahaybat darvozabon Angliyaning quyi ligalarida va ijtimoiy tarmoqlarda katta shuhrat qozongan «SЕ Dons» jamoasida haqiqiy yetakchiga aylandi;

• Qon rishtalari va shajara: Kamorasi Ugandaning nufuzli Babiito qirollik sulolasiga mansub bo‘lib, uning bobosi Georg Rukidi III 1954 yilda Britaniya qirolichasi Yelizaveta II ni Ugandada rasman kutib olgan podshoh bo‘lgan.

Tooro taxtining bo‘shab qolishi: 34 yoshli qirol vafoti va meros bo‘hroni

Qirollik taxtiga voris tanlash jarayoni favqulodda holatda yuz berdi:

• Oyo Nimbaning vafoti: 1995 yilda bor-yo‘g‘i uch yoshida taxtga o‘tirib, Ginnes rekordlar kitobiga dunyoning eng yosh monarxi sifatida kirgan qirol 34 yoshida AQSHda saratondan davolanish vaqtida olamdan o‘tdi;

• Qonuniy merosxo‘r: Marhum qirolning rasmiy turmush o‘rtog‘i va bevosita vorisi yo‘qligi sababli, qadimgi urf-odatlarga binoan uning amakivachchasi Jorj Kamorasi Tooroning 14-podshohi etib tanlandi;

• O‘zgacha ziddiyat: Britaniyalik ayolga uylangan, bir o‘g‘ilning otasi bo‘lgan darvozabon Londondagi sokin oilaviy hayoti va futbol mashg‘ulotlarini tashlab, Afrikaga ko‘chib o‘tish borasida jiddiy ikkilanmoqda.

1993 yilgi monarxiya tiklanishi: Ugandada podshohning roli nimadan iborat?

Afrikaning ushbu mamlakatida podshohlarning siyosiy ta’siri cheklangan:

• Ma’muriy vakolatsiz taxt: Uganda konstitutsiyasiga muvofiq, to‘rtta tarixiy podshohlik sulolasi vakillari hech qanday qonun chiqarish, ijro hokimiyati yoki armiyani boshqarish huquqiga ega emas;

• Ramziy va madaniy birdamlik: Podshohlar hududning madaniy merosi, an’analari, bayramlari va millat birdamligining oliy ramzi sifatida xizmat qiladi;

• 2 millionli xalq nigohi: Hududi 8 ming kvadrat kilometrdan oshadigan va ikki milliondan ortiq aholi yashaydigan Tooro mintaqasida jamoatchilik inglizcha tarbiya ko‘rgan oddiy darvozabonning o‘z ajdodlari taxtida qanday namoyon bo‘lishini katta qiziqish bilan kutmoqda.

Angliyaning loyqa maydonlaridan tortib Uganda qirollik saroyigacha bo‘lgan bu favqulodda transfer inson hayotida taqdir kutilmagan lahzalarda qanday mo‘jizaviy burilishlar yasashi mumkinligining yorqin timsoli bo‘ldi.

Sizningcha, oddiy havaskor liga darvozaboni Jorj Kamorasi Angliyadagi qulay va odatiy hayotini butunlay tark etib, Ugandaga borib haqiqiy podshoh bo‘lishi kerakmi yoki sevimli futbolida qolishni afzal ko‘radimi? Inson taqdiridagi bunday shov-shuvli burilishlar sizga qanday taassurot qoldirdi? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va futbol olamidagi ushbu aqlbovar qilmas voqea tahlilini barcha sport ixlosmandlari hamda yaqinlaringizga ulashing!