Insoniyat rekordi quladi: Robot 100 metrga 9,32 soniyada yetib, Useyn Boltni ortda qoldirdi

Pekin shahrida o‘tkazilayotgan nufuzli 2026 yilgi Jahon robotlar konferensiyasi doirasidagi Olimpiada formatidagi Gumanoid robotlar o‘yinlarida olamshumul tarixiy voqea yuz berdi. Xitoyning mashhur Honor kompaniyasi tomonidan yaratilgan «Lightning» nomli gumanoid robot 100 metr masofani bor-yo‘g‘i 9,32 soniyada bosib o‘tib, sayyoramizning eng tezkor odami hisoblangan Useyn Boltning 17 yil davomida buzilmay kelayotgan afsonaviy jahon rekordini (9,58 soniya) yangiladi.

Mazkur musobaqa sun’iy intellekt va robototexnika jismoniy imkoniyatlar bo‘yicha insoniyatdan o‘zib ketayotganini amalda isbotladi.

«Lightning» va marafon: Insonlardan 6 daqiqa tezroq!

100 metrlik masofa «Lightning» uchun birinchi rekord emas:

• Marafondagi g‘alaba: Ushbu android joriy yilning aprel oyida Pekin yarim marafonida masofani 50 daqiqa 26 soniyada bosib o‘tgan edi. Taqqoslash uchun, erkaklar o‘rtasidagi rasmiy inson rekordi Yomif Kejelcha tomonidan 56 daqiqa 51 soniya etib qayd etilgan;

• Muhandislik siri: Aprel oyida bo‘yi 169 sm, oyoq uzunligi 95 sm bo‘lgan robotning oyoqlari olimlar tomonidan gumanoidlar o‘yinlari oldidan yana 10 santimetrga uzaytirilgan va bu uning tezlanishiga hal qiluvchi turtki bo‘lgan.

2,88 metr balandlik va boshqa rekordchi robotlar

Turnirning boshqa yo‘nalishlarida ham insoniyat tarixidagi ko‘rsatkichlar ortda qoldirildi:

• Balandlikka sakrashda yangi era: Pekindagi X-Humanoid kompaniyasi roboti tik turgan holda 2,88 metr balandlikdan sakrab o‘tdi. Bu kubalik Xaver Sotomayorning 1993 yildan buyon saqlanib kelayotgan 2,45 metrlik mutlaq inson rekordidan ancha yuqoridir;

• Shiddatli raqobat: Saralashda qatnashgan Tiangong Ultra roboti masofani 9,39 soniyada, Shandian esa 9,47 soniyada bosib o‘tdi. Taqqoslash uchun, o‘tgan yilgi ilk musobaqada g‘oliblik natijasi 21,50 soniyani tashkil etgan edi.

Bosh muammo — to‘xtash: Qalin matraslar va zambillar

Tezlanish bo‘yicha ulkan yutuqlarga erishilgan bo‘lsa-da, tormozlanish va muvozanat tizimi muhandislar uchun hamon og‘ir muammo bo‘lib qolmoqda:

• Matraslarga urilish: Marraga ulkan tezlikda yetib kelgan bir nechta robot sekinlasha olmay, to‘xtash uchun maxsus qo‘yilgan qalin matraslarga borib urildi;

• Tomoshabinlar xavfsizligi: Tiangong Ultra yo‘lakdan chiqib ketib, tribunadagi tomoshabinlarni qochishga majbur qildi;

• Rekordchi «Lightning»ning yiqilishi: 100 metrni rekord bilan bosib o‘tgan Lightning marradan so‘ng qattiq yiqilib tushdi va texnik xodimlar tomonidan zambilda olib chiqib ketildi.

51 yo‘nalish va qo‘l sezgirligi sinovlari

Pekindagi mazkur olimpiadada 1000 dan ortiq individual bahslarni o‘z ichiga olgan 51 ta sport yo‘nalishi mavjud bo‘lib, ular orasida futbol, stol tennisi, og‘ir atletika va arqon tortish bor.

Bu yil dasturga ilk bor robot qo‘llarining nozik harakatlari va teginish orqali sezish qobiliyatini tekshirish sinovlari ham kiritildi. Olimlar inson qo‘lining chaqqonligini metall va datchiklarda to‘liq takrorlashni robototexnikaning «eng so‘nggi cho‘qqisi» deb atamoqda.