Koinot poygasida yangi ittifoq: Amazon va boshqa gigantlar SpaceConnect assotsiatsiyasini tuzdi

Global sunʼiy yoʻldosh aloqasi boʻzorida kutilmagan strategik oʻzgarish yuz berdi. Amazon, Globalstar, Iridium va Telesat kabi yirik kompaniyalar birlashib, SpaceConnect Association deb nomlangan yangi tarmoq tashkilotini tuzganliklarini eʼlon qildi. Ushbu assotsiatsiya geostatsionar boʻlmagan sunʼiy yoʻldosh tizimlari (NGSO) operatorlarining manfaatlarini himoya qilish va sohadagi meʼyoriy bazani shakllantirishni maqsad qilgan. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

AQSHda notijorat tashkilot sifatida roʻyxatdan oʻtgan SpaceConnect rahbariyatiga sohaning eng nufuzli mutaxassislari jalb etilgan. Xususan, AQSH Milliy telekommunikatsiya va axborot boshqarmasining (NTIA) sobiq xodimi Devid Redl ijrochi direktor etib tayinlandi. Bosh yuridik maslahatchi lavozimini esa AQSH Federal aloqa komissiyasining (FCC) Koinot byurosi birinchi rahbari boʻlgan Juli Kerni egalladi. Bunday tajribali kadrlar tanlovi assotsiatsiyaning davlat organlari bilan muloqotda jiddiy niyatlarga ega ekanidan dalolat beradi.

SpaceX va Starlink ishtiroksiz qoldi

Yangi ittifoqning eng eʼtiborli jihati shundaki, past orbitali sunʼiy yoʻldosh aloqasi boʻyicha dunyodagi mutlaq yetakchi — Ilon Maskning SpaceX kompaniyasi va uning Starlink loyihasi ushbu roʻyxatda yoʻq. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, SpaceX hozirda koinotdagi sunʼiy yoʻldoshlar soni boʻyicha SpaceConnect aʼzolarining barchasini birgalikda hisoblaganda ham 20 baravar ortda qoldiradi. Kompaniyaning nima sababdan ittifoqqa qoʻshilmagani ochiqlanmagan boʻlsa-da, bu bozordagi raqobatning yangi bosqichga chiqqanini koʻrsatadi.

Devid Redlning taʼkidlashicha, past orbitali va boshqa geostatsionar boʻlmagan tizimlar bugungi kunda global aloqa infratuzilmasining ajralmas qismiga aylanib ulgurdi. Ular iqtisodiyot, milliy xavfsizlik va texnologik rivojlanish uchun misli koʻrilmagan imkoniyatlar yaratmoqda. Shu sababli, tarmoq ishtirokchilari oʻrtasida yagona standartlarni joriy etish va tartibga solish mexanizmlarini takomillashtirish zarurati tugʻilgan.

Yangi tartib va xavfsizlik masalalari

SpaceConnect assotsiatsiyasi oʻz faoliyati doirasida quyidagi ustuvor yoʻnalishlarga eʼtibor qaratishni rejalashtirgan:

• Radiochastotalarni adolatli taqsimlash va bozorga kirish tartiblarini soddalashtirish;
• Koinot faoliyatini tartibga soluvchi zamonaviy normativ bazani shakllantirishda ishtirok etish;
• Litsenziyalash jarayonlarini yangilash va spektrdan samarali foydalanishni targʻib qilish;
• Sunʼiy yoʻldosh tizimlarining xavfsiz ekspluatatsiyasi boʻyicha umumiy sanoat standartlarini ishlab chiqish.

Oʻzbekiston kabi keng hududga ega va olis hududlarda internet qamrovini yaxshilashga intilayotgan davlatlar uchun ushbu texnologiyalar strategik ahamiyatga ega. Amazon va boshqa operatorlarning birlashishi kelajakda sunʼiy yoʻldoshli internet xizmatlari narxining pasayishiga va xizmat sifatining oshishiga olib kelishi mumkin. Zero, bozorda birgina Starlink emas, balki kuchli ittifoqqa birlashgan boshqa oʻyinchilarning mavjudligi sogʻlom raqobat muhitini taʼminlaydi.

Xulosa qilib aytganda, SpaceConnect Association tashkil etilishi koinot iqtisodiyotida yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda. Garchi SpaceX hozircha son jihatidan ustun boʻlsa-da, Amazon va uning hamkorlari yirik siyosiy va huquqiy resurslarni birlashtirgan holda koinotni oʻzlashtirish qoidalarini oʻzgartirishga harakat qiladi.