Rocket Lab kosmik gigantga aylanmoqda: Iridium kompaniyasi 8 milliard dollarga sotib olindi

Kosmik parvozlar va sunʼiy yoʻldoshlar texnologiyasi bozorida yirik kelishuv amalga oshirildi. Raketa tashuvchi qurilmalar ishlab chiqaruvchi Rocket Lab kompaniyasi oʻzining asosiy raqobatchilaridan biri — Iridium sunʼiy yoʻldosh operatorini sotib olishini eʼlon qildi. Ushbu strategik qadam Rocket Lab kompaniyasini shunchaki raketa uchiruvchi korxonadan toʻlaqonli kosmik xizmatlar koʻrsatuvchi global provayderga aylantirishi kutilmoqda. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Kelishuv shartlariga koʻra, Rocket Lab Iridium aksiyalarini har bir dona uchun 54 dollardan sotib oladi. Natijada kompaniyaning umumiy qiymati 8 milliard dollarga baholandi. Garchi bitim hali rasman yakunlanmagan boʻlsa-da, u joriy yildagi kosmik sanoatning eng yirik voqealaridan biri sifatida eʼtirof etilmoqda. Rocket Lab ushbu xarid orqali oʻz imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytirishni maqsad qilgan.

Sotib olishlar seriyasi va strategik kengayish

Rocket Lab uchun Iridium bilan tuzilgan bitim joriy yildagi birinchi yirik xarid emas. Kompaniya yil boshidan beri tajovuzkor kengayish siyosatini olib bormoqda. Fevral oyida aniq butlovchi qismlar ishlab chiqaruvchi zavodni, aprelda lazerli aloqa provayderi Mynaric kompaniyasini, may oyida esa Motiv kosmik robototexnika korxonasini oʻz tarkibiga qoʻshib oldi. Shuningdek, oʻtgan yili optik sensorlar ishlab chiqaruvchi Geost mudofaa pudratchisi ham sotib olingan edi.

Iridium kompaniyasi nafaqat orbitadagi oʻnlab faol sunʼiy yoʻldoshlari, balki oʻta qimmatli chastota spektrlariga egaligi bilan ham ahamiyatlidir. Rocket Lab matbuot xizmati bergan maʼlumotga koʻra, kompaniya Iridium tarmogʻi negizida yangi turdagi kosmik xizmatlarni yoʻlga qoʻyishni va hali oʻzlashtirilmagan bozorlarga kirib borishni rejalashtirmoqda. Bu esa SpaceX kabi gigantlar bilan raqobatda muhim ustunlik beradi.

Kosmik bozordagi konsolidatsiya jarayoni

Soʻnggi yillarda kosmik texnologiyalar sohasida yirik kompaniyalarning birlashishi yoki kichiklarini yutib yuborishi odatiy holga aylandi. Masalan, ViaSat kompaniyasi Inmarsatni sotib olgan boʻlsa, Lockheed Martin joriy yilda Terran Orbital ishlab chiqaruvchisini oʻz tasarrufiga oʻtkazdi. Shuningdek, Amazon kompaniyasi ham SpaceX’ning Starlink loyihasiga raqobat qilish maqsadida Globalstar kompaniyasini 11,6 milliard dollarga sotib olgan edi.

Rocket Lab va Iridium oʻrtasidagi ushbu kelishuv Oʻzbekiston kabi rivojlanayotgan mamlakatlar uchun ham bilvosita ahamiyatga ega. Global sunʼiy yoʻldosh aloqasi bozori kengayishi natijasida uzoq hududlarda internet va aloqa sifati yaxshilanishi, xizmatlar narxi esa raqobat hisobiga pasayishi mumkin. Rocket Lab endilikda nafaqat raketalarni fazoga chiqaradi, balki oʻsha raketalar olib chiqqan qurilmalar orqali butun dunyoga maʼlumot uzatish tizimini ham nazorat qiladi.