Yer yuzida soʻnggi oylardagi eng kuchli geomagnit boʻroni kutilmoqda

Quyoshda yuz bergan navbatdagi kuchli chaqnash natijasida Yer sayyorasi tomon ulkan plazma oqimi harakatlanmoqda. Mutaxassislarning taʼkidlashicha, ushbu hodisa joriy yilning mart oyidan buyon kuzatilgan eng kuchli geomagnit boʻroniga aylanishi mumkin. Bu holat nafaqat texnologik tizimlar, balki inson salomatligiga ham sezilarli taʼsir koʻrsatishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Quyosh sirtida maksimal X toifasiga mansub chaqnash qayd etilgan boʻlib, u koinot miqyosida oʻrtacha intensivlikka ega boʻlsa-da, uning yoʻnalishi xavotir uygʻotmoqda. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, faol quyosh dogʻlari deyarli toʻgʻridan-toʻgʻri Yer yoʻnalishida joylashgani sababli, zaryadlangan zarralar oqimi sayyoramizga bor kuchi bilan uriladi.

Texnologik tizimlar va aloqa uchun xavflar

Dastlabki hisob-kitoblarga koʻra, kutilayotgan magnit boʻroni G3 darajasiga (kuchli boʻron) yetishi deyarli aniq. Garchi mutaxassislar G4 darajasidagi ekstremal ssenariylarni hozircha istisno qilayotgan boʻlsalar-da, G3 darajasi ham zamonaviy texnologiyalar uchun jiddiy sinov hisoblanadi. Xususan, bu kabi hodisalar sunʼiy yoʻldosh infratuzilmasiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin.

Boʻron paytida qisqa toʻlqinli aloqa tizimlarida uzilishlar, GPS navigatsiya qurilmalarida xatoliklar va elektr uzatish tarmoqlarida kuchlanishning ortishi kuzatilishi mumkin. Oʻzbekiston hududida ham mobil aloqa va internet sifatining vaqtincha pasayishi ehtimoldan xoli emas, chunki yuqori atmosferadagi ionlanish radio toʻlqinlar tarqalishiga toʻsqinlik qiladi.

Vaqt va ehtiyot choralari

Quyosh plazmasi fronti Yerga yaqin 24 soat ichida yetib kelishi taxmin qilinmoqda. Modellashtirish natijalari shuni koʻrsatadiki, asosiy zarba Toshkent vaqti bilan tunda yoki ertaga ertalabki soatlarga toʻgʻri keladi. Bu esa tungi osmonda, hatto odatda koʻrinmaydigan kengliklarda ham qutb yogʻdusining kuzatilishiga sabab boʻlishi mumkin.

Shifokorlar magnit boʻroni davrida surunkali kasallikka chalingan, ayniqsa qon bosimi va yurak-qon tomir tizimi bilan bogʻliq muammolari bor fuqarolarga ehtiyotkor boʻlishni tavsiya etadilar. Bunday kunlarda jismoniy zoʻriqishlardan qochish, koʻproq suv ichish va dam olish tartibiga rioya qilish maqsadga muvofiqdir.

Shuni taʼkidlash kerakki, joriy yil Quyosh faolligining 25-siklidagi choʻqqi davriga toʻgʻri kelmoqda. Bu esa kelgusi oylarda ham shunga oʻxshash geomagnit hodisalar tez-tez takrorlanishidan dalolat beradi. Mutaxassislar vaziyatni doimiy nazorat qilib, yuzaga kelishi mumkin boʻlgan texnogen nosozliklarning oldini olish choralarini koʻrmoqda.