Temir yoʻllarda quyosh panellari: Sun-Ways startapi sohada inqilob qilmoqda

Energetika sohasida yangi davr boshlanmoqda: endilikda oddiy temir yoʻl relslari ulkan elektr stansiyalariga aylanishi mumkin. Shveysariyaning Sun-Ways startapi temir yoʻl izlari orasidagi boʻshliqdan samarali foydalanish maqsadida maxsus quyosh panellarini oʻrnatish texnologiyasini muvaffaqiyatli sinovdan oʻtkazdi. Bu innovatsiya qoʻshimcha yer maydonlarini egallamasdan, toza energiya ishlab chiqarish imkonini beradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Yangi tizimning oʻziga xosligi shundaki, fotoelektrik panellar standart temir yoʻl relslari orasiga oʻrnatiladi va poyezdlarning harakatlanishiga mutlaqo xalaqit bermaydi. Ishlab chiqarilgan elektr energiyasi umumiy tarmoqqa, yaqin atrofdagi stansiyalarga, terminallarga yoki hatto harakatlanayotgan poyezdning oʻziga uzatilishi mumkin. Bu esa transport tizimining avtonomligini oshirishga xizmat qiladi.

Tezkor oʻrnatish va yuqori xavfsizlik

Sun-Ways asoschisi Jozef Skuderi taʼkidlashicha, loyiha ham xavfsizlik, ham samaradorlik jihatidan kutilgan natijalarni bergan. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, sinov davomida 11 000 dan ortiq poyezd ushbu panellar ustidan oʻtgan boʻlsa-da, qurilmalarning barqarorligi va poyezdlar harakati xavfsizligiga putur yetmagan. Panellar maxsus "qulflash" tizimi orqali relslarga mahkamlanadi.

Oʻrnatish jarayoni ham yuqori texnologik yechimga ega. Scheuchzer AG kompaniyasi bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan maxsus mashina soatiga 300 metrgacha quyosh panellarini yotqizish imkoniyatiga ega. Bir kunlik ish davomida 500 tadan ortiq panelni relslar orasiga joylashtirish mumkin. Bu anʼanaviy quyosh fermalarini qurish bilan solishtirganda ancha tez va tejamkor usul hisoblanadi.

Energetik samaradorlik va afzalliklar

Texnik koʻrsatkichlarga toʻxtaladigan boʻlsak, har bir panelning uzunligi taxminan 2 metrni tashkil etadi va 380 W quvvat beradi. Bir kunlik ish hajmi natijasida oʻrnatilgan panellar jami 190 kW quvvat ishlab chiqarish quvvatiga ega boʻladi. Quyida ushbu texnologiyaning asosiy afzalliklari keltirilgan:

• Yangi yer maydonlarini sotib olish yoki oʻzlashtirishga ehtiyoj yoʻqligi;
• Mavjud infratuzilmadan (temir yoʻllardan) ikki tomonlama foydalanish;
• Binolar tomini loyihalash yoki mustahkamlash xarajatlarining yoʻqligi;
• Atrof-muhitga taʼsirning minimal darajadaligi.

Oʻzbekiston kabi quyoshli kunlar koʻp boʻlgan va keng temir yoʻl tarmogʻiga ega mamlakatlar uchun bu texnologiya kelajakda juda istiqbolli boʻlishi mumkin. Mamlakatimizda qayta tiklanuvchi energiya manbalariga eʼtibor kuchayayotgan bir paytda, temir yoʻl liniyalaridan energetik maqsadlarda foydalanish iqtisodiy samaradorlikni sezilarli darajada oshirishi shubhasiz.

Hozirda Sun-Ways ushbu loyihani kengaytirish va xalqaro bozorga olib chiqish ustida ishlamoqda. Agar ushbu texnologiya global miqyosda ommalashsa, dunyo boʻylab minglab kilometr temir yoʻllar yashil energiya manbaiga aylanadi.