Kosmik era yakuni: Atlas V raketasi oʻzining soʻnggi missiyasini muvaffaqiyatli yakunladi

AQSHning United Launch Alliance (ULA) kompaniyasi oʻzining koʻp yillik tarixga ega Atlas V raketasining soʻnggi parvozini amalga oshirdi. Kanaveral burnidagi SLC-41 start majmuasidan koʻtarilgan raketa Amazon kompaniyasining Leo loyihasi uchun moʻljallangan 29 ta sunʼiy yoʻldoshni orbitaga muvaffaqiyatli olib chiqdi. Ushbu parvoz nafaqat navbatdagi tijoriy missiya, balki jahon kosmonavtikasida muhim oʻrin tutgan raketa oilasining yakuniy nuqtasi sifatida tarixda qoladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Atlas V 551 konfiguratsiyasidagi ushbu ogʻir raketa Amazon kompaniyasining global keng polosali internet tarmogʻini shakllantirishga xizmat qiluvchi qurilmalarni belgilangan nuqtaga yetkazdi. Bu missiya LA-08 deb nomlanib, u past orbitali sunʼiy yoʻldoshlar guruhini kengaytirishga qaratilgan. Shu tariqa, Amazon oʻzining asosiy raqobatchisi — Elon Musk boshchiligidagi SpaceX kompaniyasining Starlink loyihasiga qarshi kurashda muhim qadam tashladi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, United Launch Alliance endilikda bor eʼtiborini yangi avlod Vulcan Centaur raketalarini ekspluatatsiya qilishga qaratadi. Atlas V oʻz faoliyati davomida ishonchlilik ramzi boʻlib kelgan boʻlsa-da, zamonaviy bozor talablari va texnologik poyga yangi, tejamkorroq va quvvatliroq tashuvchilarni talab etmoqda. Shunga qaramay, Atlas V oʻzining soʻnggi parvozida ham texnik mukammalligini yana bir bor isbotladi.

Texnik imkoniyatlar va kelajak rejalari

Atlas V 551 modeli oʻz oilasining eng kuchli vakillaridan biri hisoblanadi. Uning balandligi 62,2 metrni, umumiy start massasi esa qariyb 587 000 kilogrammni tashkil etadi. Raketa beshta qattiq yoqilgʻili tezlatgich va 5 metrli bosh qism bilan jihozlangan boʻlib, u eng ogʻir yuklarni ham ochiq kosmosga yetkazishga qodir edi. Ushbu modelning isteʼfoga chiqishi kosmik sanoatda yangi davr boshlanayotganidan dalolat beradi.

Amazon kompaniyasi oʻzining Leo loyihasi doirasidagi keyingi sunʼiy yoʻldoshlarini boshqa turdagi raketalar yordamida koinotga chiqarishni rejalashtirmoqda. Kelajakdagi missiyalar uchun Vulcan Centaur, Yevropaning Ariane 6 va hatto raqobatchi SpaceX kompaniyasining Falcon 9 raketalaridan foydalanish koʻzda tutilgan. Bu esa koinotga yuk tashish bozorida hamkorlik va raqobat birdek rivojlanayotganini koʻrsatadi.

Oʻzbekistonlik texnologiya ixlosmandlari uchun bu yangilik global internet qamrovining kengayishi nuqtai nazaridan ham ahamiyatlidir. Amazon Leo loyihasining muvaffaqiyati kelajakda butun dunyo boʻylab, jumladan Markaziy Osiyoning olis hududlarida ham yuqori tezlikdagi sunʼiy yoʻldosh internetidan foydalanish imkoniyatini oshiradi. Atlas V esa oʻzining soʻnggi missiyasini bajarib, koinotni zabt etish tarixidan faxrli oʻrin oldi.