Olimlar quyosh nuri orqali vodorod olishda rekord natijaga erishdi

Fraunhofer ISE (Quyosh energetikasi tizimlari instituti) tadqiqotchilari quyosh energiyasini toʻgʻridan-toʻgʻri vodorodga aylantiruvchi eksperimental qurilmani namoyish etishdi. Mazkur texnologiya 31,3 foizlik samaradorlik koʻrsatkichini qayd etib, sohadagi eng yuqori natijalardan biriga aylandi. Bu kashfiyot kelajakda ekologik toza va arzon “yashil” vodorod ishlab chiqarishda yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Hozirgi kunda vodorod olishning anʼanaviy usullari asosan ikki bosqichdan iborat: dastlab quyosh panellari elektr energiyasini ishlab chiqaradi, soʻngra ushbu energiya suvni vodorod va kislorodga parchalaydigan elektrolizerga uzatiladi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, bunday jarayonda har bir bosqichda energiyaning bir qismi muqarrar ravishda yoʻqoladi. Nemis olimlarining yangi ishlanmasi esa ushbu oraliq zanjirni olib tashlashga imkon beradi.

Texnologik yangilik va samaradorlik siri

Yangi tizim quyosh elementlarini proton almashinuvchi membranali elektrolizerlar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlaydi. Bu esa energiya yoʻqotishlarini keskin kamaytirishga xizmat qiladi. Yuqori samaradorlikka erishish uchun olimlar konsentratorli fotoelektr texnologiyasidan foydalanishdi. Bunda maxsus Fresnel linzalari quyosh nurini toʻplaydi va uni fotoelementlarga yoʻnaltiradi.

Ushbu fotoelementlar 4 voltdan yuqori kuchlanish hosil qilib, ketma-ket ulangan ikkita elektrolizerni quvvat bilan taʼminlashga yetarli energiya beradi. Natijada suv molekulalari samarali tarzda kimyoviy elementlarga ajraladi. Eksperimental modulning maydoni atigi 64 kvadrat santimetr boʻlishiga qaramay, real sharoitlardagi sinovlar uning yuqori salohiyatini isbotladi.

Loyiha rahbari Frank Dimrotning taʼkidlashicha, texnologiya hozircha rivojlanishning dastlabki bosqichida turibdi. Shu sababli, ushbu qurilmalarning qachon tijoriy maqsadlarda ommaviy ishlab chiqarilishi haqida aniq muddatlarni aytishga hali erta. Hozirda jamoa texnologiyani bozorga olib chiqish uchun Clearsun Energy kompaniyasiga asos solish va investorlarni jalb qilish ustida ishlamoqda.

Oʻzbekiston kabi quyoshli kunlar koʻp boʻlgan mintaqalar uchun bunday texnologiyalar kelajakda katta ahamiyat kasb etishi mumkin. Quyosh energiyasini toʻgʻridan-toʻgʻri vodorod shaklida saqlash va tashish, qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish samaradorligini bir necha barobar oshiradi. Tadqiqotchilarning fikricha, konsentratorli quyosh elementlarining elektrolizerlar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri ulanishi kelajakda ekologik toza yoqilgʻi olishning eng maqbul yoʻli boʻladi.