Марко Рубио Регистонда: Ўзбекистон–АҚШ ҳамкорлигининг янги босқичи муҳокама қилинди

АҚШ давлат котиби Марко Рубио Самарқанднинг юраги — Регистон майдонига ташриф буюрди. Саида Мирзиёева ҳамроҳлигидаги учрашувда нафақат қадимий шаҳарнинг жаҳон савдоси тарихидаги ўрни, балки Ўзбекистон ва АҚШ ўртасидаги ҳамкорликни кенгайтириш имкониятлари ҳақида ҳам сўз борди. Американинг юз нафардан ортиқ компания вакиллари иштирокидаги делегацияси ва Самарқандда режалаштирилган C5+1 учрашуви эса ташрифнинг иқтисодий ва минтақавий аҳамиятини янада оширмоқда.

Регистонда тарих ва замонавий дипломатия учрашди

Ўзбекистон Президенти администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева АҚШ давлат котиби Марко Рубио билан Самарқанддаги Регистон майдонига ташриф буюрди.

Мулоқот давомида Самарқанднинг асрлар давомида халқаро савдо алоқаларида тутган ўрни ва бугунги кунда Ўзбекистон–АҚШ муносабатларини ривожлантириш учун очилаётган имкониятлар ҳақида фикр алмашилди.

Марко Рубио Самарқанд тарихан халқаро савдо ва маданий алоқаларнинг муҳим марказларидан бири бўлиб келганини таъкидлади. Бугун эса қадимий шаҳар икки мамлакат ўртасидаги ҳамкорликни кенгайтиришга қаратилган муҳим мулоқотларга мезбонлик қилмоқда.

Саида Мирзиёева АҚШ давлат котибининг Ўзбекистонга илк ташрифи айнан Самарқандда ўтаётгани ўзига хос рамзий маънога эга эканини қайд этди.

Бу жиҳатдан Регистон нафақат тарихий обида, балки Ўзбекистоннинг халқаро майдондаги очиқ мулоқот ва ҳамкорликка интилишини намоён этувчи рамзий манзилга ҳам айланди.

АҚШдан юз нафардан ортиқ компания вакили келди

Ташрифнинг муҳим жиҳатларидан бири — Америка бизнес доираларининг унда кенг иштирок этаётганидир. Аввал хабар қилинганидек, Марко Рубио Ўзбекистонга юз нафардан ортиқ Америка компаниялари вакилларидан иборат делегация билан келган.

Бу ҳолат ташриф фақат сиёсий мулоқотлар билан чекланмаслигини, иқтисодий ҳамкорлик ва хусусий сектор ўртасидаги алоқалар ҳам кун тартибида муҳим ўрин тутаётганини кўрсатади.

Ўзбекистон ва АҚШ ўртасидаги иқтисодий ҳамкорликни кенгайтириш нуқтаи назаридан қуйидаги йўналишлар алоҳида аҳамиятга эга:

• Савдо алоқалари — икки мамлакат компаниялари ўртасидаги ҳамкорликни кенгайтириш.

• Хусусий инвестициялар — янги лойиҳалар ва бизнес ташаббуслари учун имкониятларни кўриб чиқиш.

• Энергетика хавфсизлиги — энергетика соҳасидаги ҳамкорликни ривожлантириш.

• Минтақавий боғлиқлик — Марказий Осиё мамлакатлари ўртасидаги иқтисодий ва транспорт алоқаларини мустаҳкамлаш.

Шу билан бирга, делегациянинг ташрифи ҳозирча ҳамкорлик учун имкониятлар мавжудлигини кўрсатади. Унинг аниқ иқтисодий натижалари эса музокаралар якунида эълон қилинадиган келишувлар ва амалий лойиҳаларга боғлиқ бўлади.

Самарқандда C5+1 форматида муҳим учрашувлар ўтказилади

Марко Рубио ташрифининг асосий тадбирларидан бири — C5+1 форматидаги учрашувдир. Унда Марказий Осиёнинг беш давлати ва АҚШ вакиллари минтақавий ҳамкорлик масалаларини муҳокама қилиши кўзда тутилган.

C5+1 формати Ўзбекистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркманистон ва АҚШни бирлаштиради. Ушбу мулоқот механизми Марказий Осиё мамлакатлари билан Вашингтон ўртасида сиёсий, иқтисодий ва хавфсизлик соҳаларидаги ҳамкорликни ривожлантириш учун муҳим майдон ҳисобланади.

Ташриф дастурида Ўзбекистон раҳбарияти ҳамда минтақа мамлакатлари вакиллари билан музокаралар ҳам назарда тутилган.

Кун тартибидаги асосий масалалар қаторига савдо, хусусий инвестициялар, энергетика хавфсизлиги ва минтақавий ўзаро боғлиқликни ривожлантириш киради.

Бу мавзулар Марказий Осиёнинг халқаро иқтисодий алоқалардаги ўрни тобора муҳимлашиб бораётган бир шароитда алоҳида аҳамият касб этади.

Нега C5+1 формати учун Самарқанд танлангани муҳим?

Самарқанднинг бу жараёндаги ўрни фақат унинг тарихий ва маданий аҳамияти билан чекланмайди. C5+1 мулоқот майдони 2015 йил ноябрь ойида айнан шу шаҳарда ишга туширилган.

Шу маънода, Марко Рубио ташрифи ва минтақавий учрашувларнинг Самарқандда ўтказилиши тарихий рамзийликка ҳам эга. Қадимдан Шарқ ва Ғарб ўртасидаги савдо йўллари туташган шаҳар бугун ҳам халқаро мулоқот ва иқтисодий ҳамкорлик учун муҳим майдон бўлиб хизмат қилмоқда.

Самарқанднинг тарихий мероси ва замонавий дипломатик вазифалари бир нуқтада уйғунлашмоқда: бир томонда — асрлар давомида халқларни боғлаган савдо йўллари, иккинчи томонда — бугунги куннинг инвестиция, энергетика ва минтақавий ҳамкорлик масалалари.

Ташриф Ўзбекистонга қандай имкониятлар очиши мумкин?

Америка компаниялари вакилларининг иштироки, C5+1 учрашуви ва икки томонлама музокаралар Ўзбекистон–АҚШ муносабатларида иқтисодий йўналишнинг муҳимлигини кўрсатади.

Агар мулоқотлар аниқ келишувлар ва амалий лойиҳалар билан давом этса, бу савдо алоқаларини кенгайтириш, янги инвестицияларни жалб қилиш ва маҳаллий бизнеснинг халқаро ҳамкорлигини кучайтириш учун қўшимча имкониятлар яратиши мумкин.

Бироқ бу натижаларни баҳолаш учун ташриф якунида эълон қилинадиган расмий келишувлар, инвестиция мажбуриятлари ва лойиҳалар ҳақидаги маълумотлар муҳим бўлади.

Регистондаги учрашувнинг асосий рамзи шундаки, Самарқанд ўзининг тарихий савдо маркази сифатидаги ўрнини бугунги халқаро ҳамкорлик руҳи билан боғламоқда. Энди эътибор нафақат дипломатик мулоқотларга, балки уларнинг Ўзбекистон иқтисодиёти, бизнеси ва минтақавий алоқалари учун қандай амалий натижалар беришига қаратилади.