Британия оролларида 415 миллион йиллик улкан чаён топилди

Илмий дунёда шов-шувга сабаб бўлган янги кашфиёт Британия оролларида амалга оширилди. Мутахассислар тахминан 415 миллион йил олдин Ер юзида яшаган улкан чаённинг фоссил қолдиқларини ўрганишди.

Олимлар бу қадимий жонзотни Praearcturus gigas деб номлашди ва у ҳозиргача аниқланган энг йирик чаён бўлиши мумкинлигини таъкидлашмоқда.

Тадқиқотларга кўра, унинг панжалари 16 сантиметргача етган, танаси эса тахминан бир метр атрофида бўлган. Бу улкан жонзотнинг излари Уэльснинг Powys ҳудуди ҳамда Англиянинг Herefordshire ва Worcestershire минтақаларидан топилган St Maughan’s Sandstone Formation қатламларида сақланиб қолган.

Энг қизиғи, мазкур чаён Ер тарихининг Эрта Девон даврида, яъни 415 миллион йил аввал яшаган. Фоссиллар илк марта 1870-йилларда аниқланган бўлса-да, уларнинг ҳақиқий табиати узоқ вақт давомида сир бўлиб келган.

Дастлаб олимлар бу қолдиқларни улкан қисқичбақа деб ҳам тахмин қилишган. Лекин замонавий CT сканерлар ва 3D моделлаштириш технологиялари орқали ўтказилган тадқиқотлар бу жонзот аслида чаён эканини тасдиқлади.

Тадқиқотчилар фикрича, унинг катталиги ўша даврда Ер юзидаги экологик шароит ва рақобатнинг ҳали етарлича шаклланмагани билан боғлиқ бўлиши мумкин.

Бу кашфиёт нафақат палеонтология, балки Ердаги ҳаёт эволюциясини тушунишда ҳам муҳим аҳамият касб этади.