Эртага ноёб астрономик ҳодиса — энг узун кун кузатилади

Эртага, 21 июнь куни Шимолий яримшарда йилнинг энг узун куни кузатилади. Бу ҳақда Associated Press хабар берди.

Ушбу ҳодиса ёзги «қуёш туриши» деб аталади ва табиатдаги энг муҳим астрономик жараёнлардан бири ҳисобланади. Бу вақтда Қуёш осмонда энг узоқ муддат давомида кўриниб туради ва инсонлар йилнинг энг кўп кундузги ёруғлигидан баҳраманд бўлади.

Жанубий яримшарда эса аксинча ҳолат юз беради. У ерда йилнинг энг қисқа куни кузатилиб, қиш фасли бошланади.

Маълум қилинишича, «Solstice» атамаси лотинча «sol» — Қуёш ва «stitium» — тўхташ ёки пауза сўзларидан келиб чиққан. Ёзги қуёш туриши Қуёшнинг йил давомида осмондаги энг юқори нуқтага чиқиш жараёнининг якуни ҳисобланади. Шу кундан кейин эса кунлар аста-секин қисқара бошлайди ва бу жараён декабрь ойининг охиригача давом этади.

Мутахассислар таъкидлашича, Ер Қуёш атрофида ҳаракатланар экан, унинг ўқи бироз қия ҳолатда бўлади. Шу сабабли Қуёш нури ва иссиқлиги Шимолий ҳамда Жанубий яримшарларга йил давомида бир хил тақсимланмайди.

«Қуёш туриши» Ернинг Қуёшга энг кўп ёки энг кам эгилган даври бўлиб, айнан шу пайтда кун билан тун ўртасидаги фарқ энг катта даражага етади.

Шимолий яримшарда ёзги қуёш туриши одатда 20–22 июнь кунлари оралиғида содир бўлади. Бу йил эса мазкур ҳодиса 21 июнь кунига тўғри келади.

Бунга тескари ҳолат қишки қуёш туришида кузатилади. Бу вақтда Шимолий яримшар Қуёшдан энг узоқ томонга оғади ва йилнинг энг қисқа куни ҳамда энг узун туни юзага келади. Қишки қуёш туриши эса, одатда, 20–23 декабрь кунлари оралиғида содир бўлади.