Бошқалар таъсирида қарор қабул қилаётганингизни қандай аниқлаш мумкин?

Инсон баъзан қарор қабул қилишдан олдин яқинлари билан маслаҳатлашади, турли фикрларни эшитади ва вазиятни ҳар томонлама ўйлаб кўришга ҳаракат қилади. Бу табиий ҳол. Аммо баъзи пайтларда маслаҳат сўраш одати аста-секин ўз фикридан кўра бошқаларнинг муносабатига кўпроқ таянишга айланиб қолади.

Шунда инсон ўз танловини ичидан ҳис қилса ҳам, уни амалга ошириш учун ташқи маъқуллашни кута бошлайди. Гўё «бу менга мос» деган ички ишончнинг ўзи етарли эмасдек туюлади.

Бу ҳолатнинг энг яққол белгиларидан бири — ким биландир суҳбатлашгандан кейин аввал қабул қилинган қарорни ўзгартириш истаги пайдо бўлишидир. Суҳбатдан олдин инсонда ишонч бўлган бўлса ҳам, бошқа кишининг шубҳаси ёки танқиди унинг ички таянчини заифлаштириши мумкин.

Яна бир белги — ўз ҳаётингизни бошқаларники билан доимий солиштиришдир. Бошқалар танлаган йўл тўғрироқ, хавфсизроқ ва муваффақиятлироқ кўрина бошлайди. Натижада инсон ўзига мос қарорни эмас, атрофдагиларга маъқул бўладиган йўлни танлайди.

Рад этиш ёки бошқача фикр билдириш пайтида кучли айбдорлик ҳиссининг пайдо бўлиши ҳам ташқи таъсир кучайганини кўрсатиши мумкин. Инсон ўзини танласа, гўё кимнидир хафа қилаётгандек ҳис қилади. Шу сабабли у ўз хоҳишига қарши бўлса ҳам, розилик билдиришда давом этади.

Вақт ўтиши билан бошқа одамнинг фикри ўз ҳис-туйғуларингиздан муҳимроқ бўлиб қолади. Инсон қарорларига кўпроқ шубҳа қилади, муҳим қадамларни ортга суради ва ўзи учун тўғри бўлган нарсани эмас, камроқ тортишув ҳамда ички таранглик келтириб чиқарадиган вариантни танлайди.

Лекин шахсий чегаралар фақат «йўқ» дейиш қобилиятидан иборат эмас. Улар ўз танловингизга ишонишга, уни ҳимоя қилишга ва бошқаларнинг норозилигига қарамай ўз қадриятларингизга содиқ қолишга рухсат берган жойда ҳам бошланади.

Албатта, бошқаларнинг фикрини эшитиш мумкин. Аммо якуний қарор сизга тегишли эканини унутмаслик муҳим. Чунки унинг натижаси билан ҳам айнан сиз яшайсиз.

Баъзан ички эркинлик сари биринчи қадам жуда оддий саволдан бошланади:

«Бу ҳақиқатан ҳам менинг қароримми ёки мен яна кимгадир мослашишга ҳаракат қиляпманми?»

Ўзингизнинг устуворликларингиз, ҳис-туйғуларингиз ва ички қадриятларингизни ҳурмат қилинг. Бошқаларнинг фикри йўл-йўриқ бўлиши мумкин, аммо ҳаётингизни бошқарадиган асосий овоз ўзингизники бўлиши керак.