Кинобизнесда янгилик: «Хавфни таҳлил этиш» тизими жорий этилди

Ўзбекистонда кинематография соҳасида фаолият юритаётган тадбиркорлар учун муҳим янгилик бор. Маданият вазирининг буйруғи билан соҳада «Хавфни таҳлил этиш» электрон тизимини жорий этиш тартиби тасдиқланди ва у Адлия вазирлиги томонидан расман давлат рўйхатидан ўтказилди.

Хўш, бу янгилик кино соҳасидаги бизнес вакилларига қандай таъсир қилади ва тизим қандай ишлайди? Қуйида оддий тилда тушунтириб ўтамиз.

Ортиқча қоғозбозлик ва оворагарчиликсиз текширув

Янги низомга кўра, электрон тизим тадбиркорлик субъектлари томонидан қонунчилик талаблари бузилиши хавфини автоматик тарзда (инсон омилисиз) баҳолайди. Бунинг энг афзал томони — тадбиркорлардан ҳеч қандай қўшимча ҳужжат ёки маълумот талаб қилинмайди.

Тизим керакли маълумотларни қуйидаги қонуний манбалардан ўзи қидириб топади:

• Давлат органларининг мавжуд ахборот тизимлари;

• Статистик маълумотлар ва расмий ҳисоботлар;

• Фуқаролардан келиб тушган мурожаатлар;

• Оммавий ахборот воситалари (ОАВ) ва ижтимоий тармоқлардаги чиқишлар.

«Балл» тизими ва 3 та хавф даражаси

Электрон тизим тўпланган маълумотлар асосида тадбиркорларга махсус балл беради ва уларни учта асосий тоифага ажратади:

1. Юқори хавф тоифаси

2. Ўрта хавф тоифаси

3. Паст хавф тоифаси

Агар тадбиркорлик субъекти юқори ёки ўрта хавф тоифасига тушиб қолса, уларда амалдаги қонунчиликка мувофиқ профилактика (огоҳлантириш) тадбирлари ва режали текширувлар ташкил этилиши мумкин. Паст хавф гуруҳидагилар эса ортиқча текширувлардан холи бўлишади.

Тадбиркорлар учун муҳим кафолат

Энг муҳим жиҳати — тизим томонидан аниқланган хавф даражаси тадбиркорга нисбатан тўғридан-тўғри жазо ёки таъсир чорасини қўллаш учун асос бўла олмайди.

Яъни, тизим сизни "хавфли" деб топса, автоматик равишда жарима солинмайди ёки фаолиятингиз тўхтатилмайди. Хавф таҳлили жараёни бизнес фаолиятига тўсқинлик қилмаслиги ва унинг ишига бевосита аралашувга сабаб бўлмаслиги қатъий белгилаб қўйилган. Бу шунчаки назорат органлари учун қайси тадбиркорга кўпроқ эътибор қаратиш лозимлигини кўрсатиб берувчи "ақлли" ёрдамчидир.