ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki yönetime karşı süren şiddetli protestoların gölgesinde Tahran’a yönelik “sert önlemler” seçeneklerini değerlendiriyor. The Wall Street Journal’a göre Washington, olası askeri operasyonlar konusunda Orta Doğu’daki müttefiklerini şimdiden uyardı. İngiliz The Telegraph gazetesi ise gelişmelerin dört temel senaryosunu analiz etti.
1. “Sembolik saldırılar”: Tahran’a ciddi bir uyarı
İlk seçeneğe göre ABD, protestocuların idam edilmesi ve kanlı baskıların cevapsız kalmayacağını göstermek için sınırlı hava saldırıları düzenleyebilir.
- Hedefler: İslam Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) üsleri veya nükleer program tesisleri.
- Amaç: rejimi baskıları durdurmaya zorlamak.
- Risk: saldırılar yeterince güçlü olmazsa Tahran bunu ABD’nin zayıflığı olarak görebilir ve durum daha da tırmanabilir.
2. Geniş çaplı kampanya: Rejimi devirmek
İkinci senaryo, İran’daki mevcut düzeni tamamen ortadan kaldırmayı hedefleyen uzun süreli ve yoğun bombardımanları öngörüyor.
- Strateji: yalnızca askeri üsler değil, devlet yönetimi kurumları, mahkemeler, savcılık ve resmî yayınlar da hedef alınır.
- Sorun: bunun için ABD’nin bölgeye ek uçak gemisi taarruz grupları sevk etmesi gerekir. Ayrıca dış saldırı, İranlıları mevcut yönetim etrafında kenetleyebilir.
3. Dini lider Ali Hamaney’in ortadan kaldırılması
Washington yönetimi için “Venezuela senaryosu” (Maduro’yu yakalama planı) gibi sert bir adım cazip görünebilir. Üçüncü seçenek, İran’ın dini liderinin fiziksel olarak ortadan kaldırılmasıdır.
- Beklenen sonuç: Hamaney’siz kalan rejim temsilcilerinin, canlarını kurtarmak için ABD’nin taleplerini (nükleer silahlardan vazgeçme vb.) kabul edeceği varsayılıyor.
- Risk: Hamaney yalnızca siyasi değil, aynı zamanda dini bir lider. Onun öldürülmesi, tüm Orta Doğu’da mezhepsel çatışmaları ve geniş çaplı bir savaşı tetikleyebilir.
4. Siber savaş ve bilgi desteği
Dördüncü yol, doğrudan askeri müdahale olmadan protestocuları bilgi ve teknolojiyle desteklemek.
- Yöntemler: İran devlet ağlarına siber saldırılar düzenlemek, Starlink terminallerini ülkeye ulaştırarak internet ablukasını aşmak.
- Uzman görüşü: bazı analistler bu seçenek için zamanın kaçırıldığını, artık rejimi yalnızca dış askeri baskının durdurabileceğini söylüyor.
Sizce ABD’nin İran’ın iç işlerine askeri müdahalesi bölgede barış getirir mi, yoksa durumu daha da istikrarsızlaştırır mı?
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
