Güneş'teki gizemli olay Dünya için tehlikeli olabilir

Güneş'teki plazma hareketi, manyetik alanını değiştirerek dönme hareketlerinin oluşmasına yol açar. Bilim insanları bu süreci yüksek çözünürlükte görüntüleyerek Güneş'teki büyük enerji patlamalarının nedenlerini daha iyi anlamaya bir adım daha yaklaştı.

Bu olaylar «uzay havasının»bir parçası olup Dünya'daki elektrik şebekelerinin ve uyduların çalışmasını aksatabilir, hatta astronotlar için tehlike oluşturabilir.

ABD Ulusal Güneş Gözlemevi çalışanı Dr. David Boboltz'a göre yeni görüntüler, bilim insanlarının uzay havasını daha iyi incelemesine ve buna daha etkili şekilde hazırlık yapmasına olanak tanıyor. Boboltz, uzay havasını anlamak ve gelecekte tahmin edebilmek için Güneş fiziğinin en küçük ölçeklere kadar incelenmesi gerektiğini belirtti.

Bilim insanlarının araştırma sonuçları ve yeni görüntüler Nature dergisinde yayımlandı. Araştırma, Hawaii'deki bir dağın zirvesine kurulan dünyanın en büyük güneş teleskobu olan Inoue Teleskobu kullanılarak gerçekleştirildi. Teleskop, bölgedeki gökyüzünün berraklığı ve düşük toz miktarı nedeniyle buraya kurulmuştu.

Araştırmacılar, Güneş'in yüzeyinde dönerek birbirine dolanan girdapları yüksek ayrıntı düzeyiyle görüntüledi. ABD Ulusal Güneş Gözlemevi astronomu David Kuridze'ye göre bu dönme hareketleri manyetik enerji üretir. Bu enerji belirli bir süre boyunca birikerek daha sonra büyük ölçekli patlamalara yol açabilir.

Güneş'teki «patlamalar» nasıl oluşur?

Bilim insanlarının incelediği süreç Kelvin–Helmholtz kararsızlığı olarak adlandırılıyor. Bu süreç, plazma gibi gaz tabakaları arasındaki etkileşim sonucunda ortaya çıkar ve dönen, girdap benzeri yapılar oluşturur. Okyanuslardaki bazı dalgaların oluşumunda da benzer bir süreç gözlemlenir.

Gözlemevi çalışanı Friedrich Wöger'e göre bu olayın Güneş yüzeyinde tespit edilmesi, uzay havasının dinamiklerini anlamanın yanı sıra Güneş yüzeyinin neden yüksek sıcaklığa sahip olduğunu kavramaya da yardımcı oluyor.

Bilim insanına göre üst katmanlarda yeterli enerji biriktiğinde bu enerji parlama veya koronal kütle atımı şeklinde açığa çıkabilir.

David Boboltz araştırmanın pratik önemini de vurguladı. Ona göre bu keşif, insanların uzay havasını ve ondan nasıl korunabileceklerini daha iyi anlamasına yardımcı olacak.

«Bu, bize en yakın yıldız. Fiziğin temel yasalarını anlamamıza yardımcı oluyor. İnsanlığın bilgisini zenginleştirmek için bu tür araştırmaları sürdürmeliyiz», dedi bilim insanı.