Kırgızistan'da vilayet ve ilçeler kaldırılarak yerine 20'den fazla 'aymak' kurulacak

Kırgızistan, idari haritasını kökten değiştirmeye hazırlanıyor. Ülkedeki mevcut vilayet ve ilçelerin yerine 20'den fazla büyük idari birim olan 'aymak'ların kurulması planlanıyor. Bu reform gerçekleşirse, hem devlet yönetim sistemi hem de bölgelerin yönetim düzeni önemli ölçüde değişecek.

Komşu ülkede başlatılan idari-bölgesel reformun ikinci aşaması kapsamında, mevcut bölgelerin birleştirilmesi, yönetim organlarının tekrarlanan görevlerinin azaltılması ve yeni idari birimlerin oluşturulması planlanıyor. Bu konuda Kırgızistan Devlet Hizmeti ve Yerel Yönetimler Ajansı Başkanı Elçibek Jantayev, 'Kabar' ajansının yayınında bilgi verdi.

7 vilayet ve 40 ilçenin yerine ne olacak?

Şu anda Kırgızistan'da 7 vilayet ve 40 ilçe bulunmaktadır. Önerilen değişiklikler sonucunda bu idari yapıların yerini 20'den fazla büyük aymak'ın alması öngörülmektedir.

Yeni aymak'lar, bölge olarak mevcut ilçelerden daha büyük, vilayetlerden ise daha küçük olacaktır. Sınırlarının belirlenmesinde bölgelerin ekonomik potansiyeli, coğrafi özellikleri ve kalkınma imkanları dikkate alınacaktır.

Reformun temel yönleri şunlardır:

• İdari bölgelerin büyütülmesi. Birbirine yakın ve benzer özelliklere sahip ilçelerin birleştirilmesi planlanmaktadır.

• Yönetim sisteminin yeniden yapılandırılması. Vilayet ve ilçe düzeyindeki bazı kurumların birbirini tekrarlayan görevlerinin ortadan kaldırılması hedeflenmektedir.

• Bölgesel potansiyelin verimli kullanılması. Yeni idari birimler, ekonomik imkanlar ve kalkınma perspektifleri göz önünde bulundurularak oluşturulacaktır.

Issık-Göl, Oş ve Celal-Abad'da ne gibi değişiklikler olabilir?

Yeni idari birimlerin oluşturulmasında bölgelerin kendine has özellikleri büyük önem taşımaktadır.

Örneğin, Issık-Göl vilayetini kuzey ve güney kısımlarına ayırma olasılığı değerlendirilmektedir. Oş ve Celal-Abad vilayetlerinde ise ekonomik potansiyeli daha yüksek bölgelerin etrafında bazı küçük ilçelerin birleştirilmesi önerilmiştir.

Bunlar şimdilik reformun olası yönlerine dair örneklerdir. Yeni aymak'ların nihai sayısı, sınırları ve idari merkezleri hakkındaki tüm detaylar henüz kesinleşmemiştir.

Kırgızistan idari sistemi neden değiştirmek istiyor?

Reformun önemli amaçlarından biri, devlet yönetimini basitleştirmek ve birbirini tekrarlayan idari yapıları azaltmaktır.

Uygulamada, birbirine yakın bölgelerdeki yönetim organlarının görevleri kesişebilmektedir. İdari birimleri büyüterek yönetim maliyetlerini optimize etmek, kaynakları verimli dağıtmak ve bölgelerin ekonomik imkanlarından daha geniş yararlanmak hedeflenmektedir.

Ancak reformun gerçek etkisi, nasıl uygulanacağına bağlı olacaktır. Bölgeleri birleştirmenin kendisi, halka sunulan hizmet kalitesini otomatik olarak artırmaz. Yeni sistemde devlet hizmetlerinin halk için ne kadar erişilebilir olacağı, yerel sorunlara hızlı çözüm bulunması ve yönetim verimliliği büyük önem taşımaktadır.

Reform ne zaman uygulanacak?

Kırgızistan'da idari-bölgesel reformun ilk aşaması 2023 yılında başlamıştır. Bu süreçte bazı ilçelerin sınırları değiştirilmiş, birçok yerleşim yeri şehir statüsüne alınmış ve kırsal idari birimler yeniden düzenlenmiştir.

Şimdi ikinci aşamada, bölgelerin daha da büyütülmesi ve vilayet ile ilçelerin yerine yeni aymak sisteminin getirilmesi konusu ele alınmaktadır.

Daha önce devlet başkanı Sadır Caparov da idari reformu aşamalı olarak hayata geçirme planlarından bahsetmişti. İlk etapta yeni yönetim modelinin pilot olarak uygulanması ve verimliliğinin değerlendirilmesi öngörülmektedir.

Bu nedenle mevcut haberi, vilayet ve ilçelerin halihazırda kaldırıldığı şeklinde değil, bunların yeniden yapılandırılmasına yönelik bir plan olarak anlamak gerekir. Reformun kesin tarihleri ve nihai idari haritası ile ilgili ek resmi kararlar büyük önem taşımaktadır.

Kırgızistan'ın idari haritası değişecek mi?

Eğer plan tam olarak uygulanırsa, Kırgızistan'ın bölgesel yönetim sisteminde büyük bir değişiklik yaşanacaktır. Mevcut 7 vilayet ve 40 ilçe yerine 20'den fazla büyük aymak kurulması, ülkedeki idari yapıların sayısının ve görevlerinin yeniden tanımlanmasını gerektirecektir.

Bu değişiklikler, devlet yönetimini basitleştirmek için yeni fırsatlar açabilir. Ancak reformun halkın yaşamına etkisi, yeni idari birimlerin nasıl yönetileceğine, hizmetlerin ne kadar kolaylaşacağına ve bölgeler arasındaki ekonomik farklılıkların nasıl dikkate alınacağına bağlı olacaktır.

En önemli soru ise cevapsız kalıyor: İdari birimleri büyütmek, devlet yönetimini gerçekten verimli kılacak mı? Bu sorunun cevabını planın açıklanması değil, uygulamada nasıl bir sonuç vereceği belirleyecektir.