Kamboçya’da, kahramanlığı için altın madalya ile ödüllendirilen ünlü mayın bulucu fare Magava adına bir heykel açıldı. BBC bunu bildirdi.
“Magava” lakaplı bu fare sekiz yıl yaşadı. 2016 yılından itibaren beş yıl boyunca Kamboçya’da 100’den fazla mayın ve patlayıcı cihazı bulmakta görev aldı. Onuruna yerel taştan bir heykel dikildi ve 4 Nisan — Uluslararası Mayın Farkındalık Günü arifesinde resmi olarak açıldı.
BM verilerine göre Kamboçya’daki mayınlar hâlâ ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bir milyondan fazla insan patlamamış mayınların bulunduğu bölgelerde yaşamaya ve çalışmaya devam ediyor.
Magava, Belçika’nın Apopo yardım kuruluşu tarafından eğitildi ve 2016 yılında Kamboçya’ya getirildi. Keskin koku alma yeteneği sayesinde patlayıcılardaki kimyasal bileşenleri tespit etti ve uzmanlara sinyal verdi. Sonrasında mayınlar güvenli şekilde imha edildi.
Görev süresince Magava, 141 bin metrekareden fazla alanı temizledi — bu yaklaşık 20 futbol sahasına eşdeğerdir. Bir tenis kortu büyüklüğündeki alanı yalnızca 20 dakikada kontrol edebiliyordu. 2020 yılında “insan hayatını kurtarmaya adanmışlığı” nedeniyle PDSA Altın Madalyası ile ödüllendirildi ve bu ödülü alan ilk fare oldu.
Yaşlanma ve hareketlerinin yavaşlaması nedeniyle kısa süreli “emekli” olan Magava, 2022 yılında vefat etti. Apopo’nun Kamboçya program yöneticisi Michael Ryan, Magava heykelinin “uluslararası topluma burada hâlâ yapılması gereken işler olduğunu hatırlattığını” söyledi.
Kamboçya hükümeti 2030 yılına kadar mayınlardan arınmış bir ülke olmayı hedefliyor. Apopo ise 1990’lardandır “HeroRAT” adlı özel fareler yetiştiriyor. Hafif ağırlıkları mayınları patlatmaz ve bu nedenle insanlar için daha güvenlidir.
“Bu fareler tüberkülozu bile geleneksel laboratuvar yöntemlerinden daha hızlı tespit edebiliyor,” dedi Apopo. Ayrıca bu fareler Tanzanya’da kaçak vahşi yaşam ticaretiyle mücadelede kullanılıyor.
Apopo tarafından eğitilen bir diğer fare — Ronin, 2021’den beri 109 mayın ve 15 patlamamış mühimmat tespit ederek 2025’te yeni bir dünya rekoru kırdı. Preah Vihear eyaletindeki sonuçları Magava’nın önceki rekorunu aştı.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
