Teknoloji dünyasındaki hızlı gelişim doğal kaynakların hızla tükenmesine yol açıyor. “Patterns” dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, yapay zeka (YZ) sistemlerinin günümüzde yalnızca enerji değil, aynı zamanda içme suyu kaynaklarına da benzersiz bir düzeyde tehdit oluşturduğunu ortaya koyuyor.
Enerji tüketimi: Malezya’yı geride bıraktı
Yapay zeka sistemlerinin enerji ihtiyacı her yıl geometrik bir hızla artıyor.
- 2024 yılı: 5,3 – 9,4 GW güç.
- 2025 yılı sonu: 23 GW’a kadar artış (yıllık 201,5 teravat-saat).
Eğer yapay zeka bağımsız bir ülke olsaydı, enerji tüketimi bakımından dünyada 25. sırada yer alır, 38 milyon nüfuslu Malezya’yı geride bırakır ve Mısır ile aynı seviyede olurdu.
ChatGPT ve bir bardak “su”
Sıradan bir sorumuza ChatGPT’den yanıt alırken, bu sürecin arkasında ne kadar kaynak harcandığını hayal bile edemiyoruz. Araştırmalara göre, tek bir soru-cevap için harcanan su miktarı, bir kişinin günlük içme suyu ihtiyacına eşittir.
Yapay zekayı çalıştıran büyük sunucuları soğutmak için milyonlarca litre suya ihtiyaç duyuluyor. Bu sular soğutma sistemlerinde buharlaşarak tarım, sanayi ve insanların yaşadığı bölgelerde “su kıtlığı”na yol açıyor. Günümüzde YZ sistemleri, toplamda insanlığın şişelenmiş kaplardan içtiği sudan daha fazla kaynağı “tüketiyor”.
Teknoloji devlerinin “demir kutudaki” sırları
Google ve Apple gibi şirketler çevresel raporlarını şeffaf gösterse de, veri merkezlerindeki pompalar ve buharlaştırıcılar hakkında sessiz kalmayı tercih ediyor. Özellikle Amazon’un, veri merkezlerinin kaynaklar üzerindeki etkisini gizli tutması eleştirilere yol açıyor.
2028 yılında yalnızca ABD’de 35 gigavat elektrik enerjisi açığı ortaya çıkacağı öngörülüyor. Bu baskının büyük bir kısmı doğrudan yapay zeka altyapısına yönelecek.
Fiziksel sınırlar ve gelecek
Teknolojinin sınırsız büyüme eğrileri doğanın fiziksel sınırlarına çarpıyor. Er ya da geç, yerel yönetimler ve düzenleyici kurumlar enerji ve su kıtlığı nedeniyle yeni merkezlerin inşasına “hayır” demek zorunda kalacak. Yapay zeka yarışının kaderi en nihayetinde tek bir önemli kaynağa — sıradan suya dayanacak gibi görünüyor.
Sizce, teknoloji gelişimi için doğal kaynakların bu ölçüde feda edilmesi haklı çıkar mı?
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
