Eski dizüstü bilgisayarlar ve masaüstü bilgisayarlar internette genellikle altın dolu gizli hazineler olarak tasvir edilir. Videolar ve gönderilerde, eski elektronik cihazların iç bileşenlerinden kıymetli metallerin ayrıştırılıp hızlı kâr için parçalara ayrılabileceği sıkça belirtilir. Ancak gerçek bundan çok daha az gürültülüdür. Uzmanlar, birçok cihazda gerçekten altın bulunduğunu, ancak ev ortamında ayrıştırılmasının çoğu durumda pratik olmayan kadar çok az miktarda olduğunu belirtiyor.
Genel kabul görmüş endüstri tahminlerine göre, eski bir dizüstü bilgisayarda yaklaşık 0,1 gram altın bulunurken, masaüstü bilgisayarlarda neredeyse 0,2 gram altın olabilir. Dünya piyasasında altın fiyatı yüksek olsa bile, bu tek bir cihazdaki metalin değerini sadece birkaç dolara eşitler. Başka bir deyişle, unutulmuş tek bir bilgisayardan önemli bir servet elde edilebileceği yaygın algı, mevcut geri dönüşüm ekonomisiyle örtüşmemektedir.
Elektronikte altının kullanımı boşuna değildir. Elektrik akımını çok iyi iletir ve birçok başka metale göre korozyona karşı daha dayanıklıdır. Bu özellikler, uzun süre güvenilir kalması gereken bileşenler için onu pahalı kılar; bunlar arasında konektörler, kontaklar, devre kartları ve bazı entegre devreler yer alır. Üreticiler altını cihazların lüks bir öğesi olduğu için kullanmaz; onu, çok ince bir tabaka bile olsa, kararlı çalışmayı korumaya ve zamanla arızaları azaltmaya yardımcı olması için kullanırlar.
Tam olarak bu avantaj, altının neden bu kadar zor ayrıştırıldığını da açıklar. Bilgisayar içindeki altın, sert bir parça veya basit aletlerle kolayca çıkarılabilecek görünür bir parça halinde bulunmaz. Genellikle çok ince bir kaplama şeklinde veya karmaşık bileşenlerin içine karışmış mikroskobik miktarlarda bulunur. Ayrıştırılması, dikkatli parçalama, kimyasal işleme ve ayrıştırma yöntemlerini gerektirir; bunlar sadece çok fazla emek harcamayı değil, aynı zamanda kontrol edilen endüstriyel koşullar dışında yapıldığında tehlikeli de olabilir.
Uzmanlar, altının ayrıştırılması teorik olarak mümkün olsa da, bu girişimin bireyler için nadiren anlamlı olduğunu vurgulamaktadır. Sadece 1 gram altın elde etmek için bir kişinin onlarca, bazen hatta yüzlerce eski cihazı parçalaması gerekebilir. Bu, çok fazla zaman, depolama alanı ve teknik iş gücü gerektirir; karşılığında elde edilen gelir, malzeme, ekipman ve güvenli bertaraf maliyetlerini bile karşılamayabilir. İnternetteki kısa videolarda faydalı görünen şey, genellikle süreci haklı çıkarmak için gereken ölçeği göstermez.
Buna rağmen, ev ortamında ayrıştırmanın faydasız olması eski elektronik cihazların değersiz olduğu anlamına gelmez. Aksine, elektronik atıklar geri dönüştürülebilir malzemelerin önemli bir kaynağı olmaya devam etmektedir. Kıymetli metallerin çok az miktarının yanı sıra, kullanım ömrünü tamamlamış bilgisayar ve dizüstü bilgisayarlarda geri kazanılabilecek diğer kaynaklar, nadir ve endüstriyel metaller de mevcuttur. Bu nedenle elektronik atıkların geri dönüştürülmesi birçok ülkede önemli bir sektör haline gelmiştir.
Endüstriyel ölçekte göstergeler değişir. Özel şirketler, özel ekipmanlar ve düzenlenmiş prosedürlerle binlerce ton atılmış elektroniği geri dönüştürür. Böyle bir ortamda, her cihazdan az miktarda altın ve diğer malzemelerin ayrıştırılması ticari açıdan mantıklı hale gelir, çünkü toplam hacim çok büyüktür. Endüstriyel geri dönüşüm, madencilik üzerindeki baskıyı azaltmaya ve atılan elektronik atıklar nedeniyle oluşan çevresel yükü düşürmeye de yardımcı olur.
Genel sonuç basittir: evet, eski dizüstü ve masaüstü bilgisayarlarda altın vardır, ancak yeterli miktarda değildir...
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
