Uzay Keşifleri Tehlikede: Milyonlarca Uydu Gökyüzünü «Kör» Edebilir

Önümüzdeki on yıl içinde Dünya yörüngesine yerleştirilmesi planlanan milyonlarca uydu, temel astronomi bilimine ciddi bir darbe vurabilir. Avrupa Güney Gözlemevi (ESO) ve Uluslararası Astronomi Birliği'nin CPS merkezi uzmanları, alçak Dünya yörüngesindeki cihaz sayısının küresel düzeyde sınırlandırılması çağrısında bulunuyor. Bilim insanlarına göre, uzay araştırmalarının devam edebilmesi için yörüngedeki cihaz sayısı 100 bini aşmamalıdır. Ixbt.com haberine göre.

Günümüzde Starlink, Leo, GuoWang ve diğer büyük projeler kapsamında toplamda yaklaşık 1,7 milyon uydunun fırlatılması planlanıyor. Ixbt.com verilerine göre, bu rakam güvenli kabul edilen limitin 17 katıdır. ESO bilim insanı Olivier Hainaut, 100 bin cihazın varlığının, teleskopların çalışmasında teknik arızalar gibi ciddi engeller yaratmaya başlayacağını vurguluyor.

Işık Kirliliği ve Teleskop Sorunu

Uydu sayısının artması, sadece teleskopların çektiği fotoğraflarda parlak çizgilerin oluşmasına değil, aynı zamanda gece gökyüzünün genel ışık arka planının yükselmesine de neden olur. Cihazlar Güneş, Ay ve yıldızların ışığını yansıtarak gökyüzünü yapay olarak aydınlatır. Sonuç olarak, yerdeki gözlemevleri için uzak galaksileri ve sönük gök cisimlerini gözlemlemek imkansız hale gelir.

Bilim insanları tarafından geliştirilen bilgisayar modeli, yörüngede 60 bin cihaza kadar olan varlığın gözlem kalitesini önemli ölçüde etkilemediğini gösterdi. Ancak bu rakam aşıldıktan sonra ışık kirliliği hızla artıyor. Bu durum, özellikle yakın zamanda faaliyete geçen Vera Rubin Gözlemevi gibi büyük projelerin verimliliğini düşürüyor.

Ayrı bir endişe ise Amerika'nın Reflect Orbital şirketinin planları yaratıyor. Bu şirket, Güneş ışığını Dünya'ya yönlendiren özel yansıtıcı yüzeylere sahip uydular fırlatmak istiyor. Araştırmacıların hesaplamalarına göre, bu cihazların sadece yüzde 10'unun fırlatılması bile gece gökyüzünün parlaklığını yüzde 20-30 oranında artırır. Bu cihazlar gökyüzünde Venüs gezegeni kadar parlak görünebilir ve astronomik cihazların çalışmasını tamamen bozabilir.

Özbekistan gibi gökyüzü açık ve astronomik gözlemler için uygun bölgelerde bile bu sorunun hissedilmesi kaçınılmazdır. Küresel ölçekte kabul edilen kısıtlamalar olmazsa, insanlığın gelecekte uzayın derin katmanlarını keşfetme imkanından mahrum kalması işten bile değildir. Uzmanlar, uzay şirketlerini teknolojik gelişim ile bilimsel araştırmalar arasındaki dengeyi korumaya çağırıyor.