Suriyaning o‘tish davri prezidenti Ahmad ash-Shar’a kurdlarning «Suriya demokratik kuchlari» (SDF) bilan nihoyat o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha kelishuvga erishdi. Bu kelishuv mamlakatdagi qurolli to‘qnashuvlarni to‘xtatish va davlat yaxlitligini tiklash yo‘lidagi eng muhim qadam sifatida baholanmoqda. SANA agentligining xabariga ko‘ra, endilikda barcha frontlarda qurollar otilmaydi.
Kurdlar uchun og‘ir shartlar va integratsiya
Yangi hujjat nafaqat urushni to‘xtatishni, balki kurd ma’muriyati va ularning harbiy bo‘linmalarini Suriya davlat tuzilmalariga to‘liq qo‘shib yuborishni nazarda tutadi.
- Muxtoriyatning tugashi: Ko‘p yillar davomida o‘z nazoratidagi hududlarda mustaqil boshqaruvni orzu qilgan kurdlar uchun bu katta siyosiy zarba bo‘ldi.
- Uchrashuv va ob-havo: Ash-Shar’a SDF qo‘mondoni Mazlum Abdi bilan 18-yanvar kuni yuzma-yuz uchrashishi kerak edi, biroq noqulay ob-havo sabab muzokaralar 19-yanvarga ko‘chirildi.
Harbiy zafarlar: Strategik GES qo‘lga kiritildi
Kelishuv imzolanishi arafasida Suriya hukumat qo‘shinlari muhim harbiy muvaffaqiyatlarga erishdi:
- At-Tabka shahri: Hukumat kuchlari kurdlarni ushbu strategik nuqtadan siqib chiqardi. Bu yerda SSSR ko‘magida qurilgan, mamlakat uchun hayotiy muhim bo‘lgan yirik GES joylashgan.
- Elektr ta’minoti: Yangi ma’muriyat yillar davomida kurdlar qo‘lida bo‘lgan ushbu stansiyani qayta ishga tushirib, mahalliy aholini yorug‘lik bilan ta’minlashga va’da bermoqda.
- Halab atrofi: Hukumat qo‘shinlari Dayr-Xafir, Meskena va jami 34 ta qishloqni o‘z nazoratiga oldi. Yuzlab kurd jangchilari taslim bo‘ldi.
Berlin tashrifi nima uchun qoldirildi?
Suriyadagi beqaror siyosiy vaziyat va o‘t ochishni to‘xtatish jarayoni sababli Ahmad ash-Shar’aning Germaniyaga rejalashtirilgan safari bekor qilindi. U Berlinda kansler Fridrix Mers bilan uchrashib, 14-yillik urushdan keyin mamlakatni tiklash va qochqinlarni qaytarish masalalarini muhokama qilishi kerak edi.
Ash-Shar’a kim: «Al-Qoida»dan prezidentlikkacha
Suriyaning yangi rahbarining o‘tmishi ancha shov-shuvli:
- Islomiy o‘tmish: Ilgari Abu Muhammad al-Julaniy nomi bilan tanilgan ash-Shar’a 2003-yilda Iroqda «Al-Qoida» safida jang qilgan va AQSH qamoqxonasida 5-yil o‘tirgan.
- Asadning ag‘darilishi: U 2017-yilda «Hay’at Tahrir ash-Shom» guruhini tuzib, Bashar Asad tuzumiga qarshi kurashni boshlab yuborgan edi.
- Yangi qiyofa: Endilikda u o‘zining radikal o‘tmishi ortda qolganini va Suriyani demokratik va tinch yo‘l bilan tiklamoqchi ekanini ta’kidlamoqda.
Halab atrofidagi janglar sababli 155 mingga yaqin aholi o‘z uylarini tark etishga majbur bo‘lgan edi. Ushbu yangi kelishuv minglab suriyaliklarga tinch hayotga qaytish umidini bermoqda.
Sizningcha, kurd harbiylarining davlat armiyasiga qo‘shilishi Suriyada uzoq muddatli barqarorlikni ta’minlay oladimi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
