Donald Tramp ma’muriyati Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti bilan hamkorlikni butunlay to‘xtatish haqidagi yakuniy qarorini e’lon qildi. Bu bilan Qo‘shma Shtatlar o‘zining eng yirik donorlik maqomiga chek qo‘ydi va xalqaro tibbiyot maydonini tark etdi. AQSH rasmiylari ushbu qadamni tashkilotning pandemiya davridagi «noto‘g‘ri boshqaruvi» va Xitoy ta’siriga berilgani bilan izohlamoqda.
Pandemiya davridagi ixtilof va islohotlar inqirozi
AQSH Sog‘liqni saqlash vazirligining ta’kidlashicha, JSST COVID-19 inqirozi vaqtida o‘z vazifasini lozim darajada bajara olmagan va ichki tizimli islohotlarni amalga oshirishga ojizlik qilgan. Vashingtonning fikricha, tashkilot ayrim a’zo davlatlarning siyosiy bosimlari ostida qolgan va bu xalqaro sog‘liqni saqlash xavfsizligiga putur yetkazgan.
JSSTning munosabati: «Dunyo uchun katta yo‘qotish»
Tashkilot rahbari Tedros Gebreisus AQSHning bu qarorini keskin qoralab, bu nafaqat Vashington, balki butun insoniyat uchun fojiali yo‘qotish ekanini bildirdi. U tashkilotning OIV, poliomiyelit va onalar o‘limiga qarshi kurashdagi mislsiz yutuqlarini eslatib o‘tdi.
- Pandemiya shartnomasi: 2025 yilning aprel oyida dunyoning barcha davlatlari vaksinalarni adolatli taqsimlashni nazarda tutuvchi yangi shartnomani imzoladi, faqat AQSH bu jarayondan chetda qoldi.
Moliyaviy zarba va dasturlarning to‘xtatilishi
Vashington 2024 va 2025 yillar uchun belgilangan 260 million dollarlik a’zolik badallarini to‘lashdan bosh tortdi. Bu esa tashkilotda xodimlarning ommaviy qisqarishiga va yuzlab muhim tibbiy loyihalarning yopilishiga sabab bo‘ldi.
- Xodimlarni chaqirib olish: Amerikalik mutaxassislar JSSTning Jenevadagi shtab-kvartirasi va barcha hududiy bo‘limlaridan qaytarib olindi.
- Loyihalar inqirozi: Yuzlab qo‘shma dasturlar va ilmiy tadqiqotlar moliyalashtirish to‘xtagani sababli to‘liq yakunlandi.
Umid va kelajakdagi xatarlar
Tramp o‘z vakolatlarini ijro etishga kirishgan ilk kunlaridayoq ushbu farmonni imzolagan bo‘lsa-da, JSST rahbariyati hali ham AQSHning qaytishidan umidvor. Tashkilotning fikricha, millionlab odamlarning hayoti va farovonligi aynan shu hamkorlikka bog‘liq bo‘lib qolmoqda. Qarorning qayta ko‘rib chiqilishi global sog‘liqni saqlash tizimini tiklash uchun yagona chora sifatida ko‘rilmoqda.
Sizningcha, AQSHning Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotidan chiqishi dunyoda yangi pandemiyalarga tayyorgarlik ko‘rish jarayoniga qanday ta’sir qiladi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
