Qirg‘izistonda siyosiy muhit yana qizib ketdi: Vazirlar Mahkamasi raisining o‘rinbosari va Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasi raisi bo‘lgan Qamchibek Tashiyevning kutilmaganda lavozimdan ozod etilishi turli taxminlarni kuchaytirdi. Markaziy Osiyo bo‘yicha tahlilchilar va siyosatshunoslar bu qaror ortida nima turganini har xil talqin qilyapti.
Tahlilchi Temur Umarovning fikricha, hozirgi vaziyatda asosiy intriga shundaki, Tashiyev hali iste’fo yuzasidan ochiq bayonot bermagan. Umarov bu holatni Tashiyevning Germaniyada shifoxonada ekani bilan bog‘laydi. Shu sabab voqealar qay tarzda davom etishi hozircha noaniq, deydi u.
Biroq, Umarovning ta’kidlashicha, reallikni “qayta o‘qish”ga to‘g‘ri keladigan tomon — Tashiyevning ta’siri norasmiy rishtalarga emas, ko‘proq Sadir Japarov bilan yaqin munosabatlar va apparat kuchiga tayangan edi. Ana shu ikki tayanch yo‘qolsa, ta’sir ham tabiiy ravishda so‘nib boradi. Boshqacha aytganda, bugun tizimda kimdir prezident qaroriga qarshi chiqib, sobiq rahbarga ochiq sadoqat ko‘rsatishi ehtimoli past — bu ssenariy deyarli tasavvurga sig‘maydi.
Shu o‘rinda muhim detal ham bor: tahlilchiga ko‘ra, iste’fodan keyin katta “tozalash”lar kuzatilmadi. Masalan, Bishkekdagi MXDQ rahbari qamalgani haqida gap-so‘zlar tarqaldi, ammo tezda rad etildi. Shu bilan birga, prezident ham o‘zining Tashiyev bilan munosabatlarida keskin ixtilof borligini inkor qildi. Umarov bunga “xayrixohlik qo‘li” sifatida qaraydi: go‘yoki masalani keskinlashtirmasdan, muloqot orqali “yaxshilikcha” yakunlashga ishora bor.
Tahlilchi versiyasida yana bir qiziq nuqta bor: Tashiyevga jamoatchilik diqqatini ortiqcha jalb qilmaydigan sohada faoliyatni davom ettirish taklif qilinishi mumkin. U tez-tez Yevropaga davolanish uchun qatnaydi, degan fikrlar hisobga olinsa, bunday “sokin rejim” uning salomatligi uchun ham yengilroq bo‘lishi ehtimoldan xoli emas.
Eng katta xulosa esa shunday: Umarovga ko‘ra, Qirg‘izistonda “yangi Tashiyev” maydonga chiqmaydi. Chunki hokimiyatni qattiq nazoratda ushlash masalasi kun tartibida turgan bir paytda, tizimda prezidentdan boshqa shaxsning haddan tashqari katta ta’sirga ega bo‘lishi — strategik risk. Shuning uchun ham Japarov Tashiyevni ishdan olgan zahoti MXDQdek “superidora”ni zaiflashtirish, uning ta’sir maydonini qisqartirish yo‘liga o‘tishini taxmin qilishyapti.
Qisqa qilib aytganda: bu hikoyaning davomi hali oldinda, lekin trend ancha ravshan — tizim “bitta markaz”ga yaqinlashyapti. Siyosatda esa, bunday paytda eng muhim qoida shu: kim kuchli — o‘sha qoidani yozadi.
Ctrl
Enter
Xato topdIngizmi?
Iborani ajratib Ctrl+Enter tugmasini bosing Mavzuga oid yangiliklar
Ma’lumot
Mehmon guruhidagi foydalanuvchilar ushbu nashrga izoh qoldira olmaydi.
Mehmon guruhidagi foydalanuvchilar ushbu nashrga izoh qoldira olmaydi.
