AQSH prezidenti Donald Tramp Eronga nisbatan yangi siyosiy bayonot bilan chiqdi. U Tehronni Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali o‘tayotgan neft tankerlaridan to‘lov undirishga urinishni to‘xtatishga chaqirdi va bu harakatlar global energetika bozori uchun xavfli oqibatlarga olib kelishi mumkinligini taʼkidladi.
Tramp o‘zining Truth Social platformasida eʼlon qilgan bayonotida Eron tomonidan tankerlardan haq undirilayotgani haqidagi maʼlumotlar uning eʼtiboriga tushganini aytdi. U bunday amaliyotni darhol to‘xtatish kerakligini keskin ogohlantirdi va agar bu xabarlar tasdiqlansa, vaziyat jiddiylashishini bildirdi.
Shuningdek, AQSH rahbari ikkinchi postida Eronning Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali neft oqimi masalasidagi siyosatiga tanqid bildirdi. U buni “juda yomon boshqaruv” deb atab, ayrim hollarda buni adolatsizlik sifatida baholash mumkinligini ham qo‘shimcha qildi. Trampning taʼkidlashicha, bu AQSH va Eron o‘rtasida avval kelishilgan qoidalarga to‘g‘ri kelmaydi.
Oq uy rahbari, shu bilan birga, Eronning yadroviy qurolga ega bo‘lishiga yo‘l qo‘ymasligini yana bir bor qatʼiy taʼkidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Tehronning “xatti-harakatlari tufayli” bunday imkoniyat umuman mavjud bo‘lmaydi. Shu bilan birga, u yaqin kelajakda neft oqimi yana tiklanishiga umid bildirdi va bu jarayon Eron ishtirokida yoki usiz amalga oshishini aytib o‘tdi.
Avvalroq maʼlumotlarga ko‘ra, AQSH va Eron o‘rtasida uzoq davom etgan keskinliklardan so‘ng vaqtinchalik — ikki haftalik o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha kelishuvga erishilgan. Bu esa mintaqadagi vaziyatni nisbatan yumshatgan.
Biroq Tehron hukumati Ho‘rmuz bo‘g‘ozini ochiq qoldirishga tayyor ekanini bildirgan bo‘lsa-da, uni o‘z nazorati ostida saqlash va u yerdan o‘tayotgan kemalardan to‘lov undirish niyatini ham yashirmagan. Bu esa xalqaro bozorda yangi bahs-munozaralarga sabab bo‘lmoqda.
Kpler tahliliy kompaniyasi maʼlumotlariga ko‘ra, o‘t ochishni to‘xtatish rejimi eʼlon qilinganidan keyin bo‘g‘oz orqali faqat bir necha kema harakatlangan, ular orasida Eron bayrog‘i ostidagi tankerlar ham bor.
Mutaxassislar fikricha, Ho‘rmuz bo‘g‘ozi dunyo neft tashuvining eng muhim yo‘laklaridan biri hisoblanadi. Shu bois, ushbu hududdagi har qanday siyosiy yoki harbiy keskinlik global energetika bozoriga to‘g‘ridan-to‘g‘ri taʼsir qiladi. Oldingi keskinliklar paytida neft narxlarining keskin oshishi ham buni tasdiqlagan.
Tahlilchilar Trampning so‘nggi bayonotlarini Eronga bosimni kuchaytirishning navbatdagi bosqichi sifatida baholamoqda. Vaziyat esa xalqaro hamjamiyat tomonidan diqqat bilan kuzatilmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
