Saida Mirziyoyeva BMT Bosh Assambleyasi minbaridan chiqish qildi: eng muhim tashabbuslari...

Nyu-York shahrida Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining navbatdagi yuqori darajadagi haftaligi doirasida O‘zbekiston tomonidan global siyosiy maydon uchun o‘ta dadil, aniq va murosasiz murojaat yangradi. Tadbirda nutq so‘zlagan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva xalqaro tashkilotning bugungi kundagi faoliyatiga baho berib, uni byurokratik qoliplardan amaliy harakatlarga o‘tishga chaqirdi: «Bizga faqat qog‘ozda qaror qabul qiladigan emas, balki uni real hayotda amalga oshiradigan BMT kerak!». Toshkent global muammolar qarshisida ojiz qolmaydigan, barqaror va ta’sirchan kuchga ega bo‘lgan tashkilot tarafdori ekani ochiq bayon etildi.

Dunyoda turli blok va kuch markazlari tomonidan «Siz qaysi tomondasiz?» deya bosim o‘tkazilayotgan hozirgi murakkab geosiyosiy davrda O‘zbekistonning tanlovi qat’iy va o‘zgarmas ekani ko‘rsatib o‘tildi: «Biz xalqimiz, o‘z taqdirini o‘zi mustaqil belgilay oladigan yoshlarimiz va tinchlik tomonidamiz». O‘z chiqishi va keyingi bayonotida Prezident Administratsiyasi rahbari Markaziy Osiyodagi tub tarixiy o‘zgarishlar, mamlakatdagi keng qamrovli islohotlar, Orol dengizining ekologik fojiasi, sun’iy intellektning xavfsiz rivojlanishi, qonun ustuvorligi hamda inson qadr-qimmatini muhofaza qilish masalalariga chuqur to‘xtaldi.

Xo‘sh, Saida Mirziyoyevaning Nyu-Yorkdagi ushbu bayonoti xalqaro siyosat sahnasida qanday rezonans uyg‘otdi, O‘zbekistonning ochiqlik va yaxshi qo‘shnichilik konsepsiyasi global bo‘linishlar davrida qanday kuchga ega va BMT islohoti bo‘yicha bildirilgan talab nega barchani hushyor tortdi?

«Amaliy BMT, qat’iy pozitsiya va sun’iy intellekt masalasi»: Nutqning 5 ta asosiy nuqtasi

Saida Mirziyoyevaning BMT Bosh Assambleyasi minbaridan bildirgan eng muhim tashabbuslari va tezislari:

• «Qarorlardan amaliy ijroga» talabi: BMT faqat rezolyutsiyalar qabul qilish bilan cheklanmay, o‘z qarorlarini amalda joriy eta oladigan real kuchga aylanishi shartligi uqtirildi;

• O‘zbekistonning qat’iy tanlovi: Geosiyosiy bosimlarga qaramay, Toshkentning tanlovi tinchlik, o‘z xalqi va mustaqil kelajakni qurayotgan yoshlar ekani e’lon qilindi;

• Ekologiya va Orol muammosi: Global iqlim o‘zgarishining markazi bo‘lgan Orol dengizi fojiasini yumshatishda xalqaro hamjamiyatning birdamligi so‘raldi;

• Sun’iy intellekt va inson qadri: Zamonaviy texnologiyalar va sun’iy intellekt taraqqiyoti inson huquqlari hamda qonun ustuvorligiga xizmat qilishi kerakligi ta’kidlandi;

• Yolg‘iz hal etib bo‘lmaydigan bo‘hronlar: Hech bir davlat bugungi global bo‘hronlarni bir o‘zi yecha olmasligi, yagona to‘g‘ri yo‘l — ochiqlik, ishonch va yaxshi qo‘shnichilik muloqoti ekani ko‘rsatib berildi.

BMT va global muammolar: Eski yondashuvlar va O‘zbekiston ilgari surgan yangi strategiya taqqosi

Saida Mirziyoyeva nutqida ko‘tarilgan xalqaro muammolar va taklif etilgan yechimlarning qiyosiy tahlili:

Xalqaro siyosat va diplomatik ekspertiza: Nega Saida Mirziyoyevaning Nyu-Yorkdagi nutqi muhim burilish hisoblanadi?

Xalqaro ekspertlar va siyosiy tahlilchilarning xulosalari:

• BMTning «tishsizligi»ga aniq tashxis: So‘nggi yillarda dunyo bo‘ylab harbiy to‘qnashuvlar, gumanitar inqirozlar ortib borayotgan bir paytda BMT xavfsizlik tizimining oqsayotgani barchaga ayon edi; O‘zbekiston vakili tomonidan «bizga qarorni amalga oshiradigan tashkilot kerak» deyilishi — jahon hamjamiyatining uzoq vaqtdan beri ayta olmayotgan haqiqatini ochiq ifodalash bo‘ldi;

• «Uchinchi tomon» emas, tinchlik diplomatiyasi: Murakkab sanksiyalar va geosiyosiy qarama-qarshilik sharoitida O‘zbekistonning hech qaysi blok foydasiga emas, balki faqat o‘z xalqi manfaati va neytral tinchlik tarafdori ekanini bildirishi Toshkentning mustaqil tashqi siyosatini yangi cho‘qqiga ko‘tardi;

• Sun’iy intellektning BMT minbariga chiqishi: O‘zbekiston nafaqat tarixiy ekologik muammolarni (Orol fojiasi), balki XXI asrning eng katta chaqirig‘i bo‘lgan sun’iy intellekt etikasi va xavfsizligini jahon kun tartibiga qo‘ymoqda; bu mamlakat rahbariyatining kelajakni oldindan ko‘ra olish salohiyatini namoyish etadi;

• Markaziy Osiyo ovozi sifatidagi vazn: Mintaqa davlatlarining jipslashuvi, O‘zbekistondagi islohotlar sur’ati dunyo minbarlarida mamlakatimiz takliflarini jiddiy va hurmat bilan tinglashga majbur qilmoqda.

Saida Mirziyoyevaning Nyu-Yorkda BMT minbaridan turib aytgan so‘zlari O‘zbekistonning global adolat va inson qadrini himoya qiluvchi yetakchi davlatlar safida mustahkam o‘rin egallayotganini yana bir bor isbotladi.

Sizningcha, BMT haqiqatan ham qog‘ozdagi qarorlardan voz kechib, dunyodagi urush va mojarolarni to‘xtata oladigan amaliy kuchga aylana oladimi? O‘zbekistonning global to‘qnashuvlar paytida «biz faqat xalqimiz va tinchlik tomonidamiz» degan pozitsiyasiga shaxsan qanday baho berasiz? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va BMT minbarida yangragan ushbu tarixiy nutq tahlilini barcha yurtdoshlarimiz bilan baham ko‘ring!