Kosmosga chiqarilgan jonzot qanday qilib tirik qaytdi?

Tabiatda shunday noodatiy jonzot borki, uning chidamliligi olimlarni ham hayratda qoldirgan. Gap suv ayiqchasi — tixoxodka haqida ketmoqda. Uning tanasi juda kichik bo‘lib, bir qarashda oddiy mikroskopik mavjudotdek ko‘rinadi. Ammo tashqi muhitga moslashish qobiliyati bilan u ko‘plab tirik organizmlardan ustun turadi.

Tixoxodkalar o‘ta yuqori va past harorat, kuchli bosim hamda yuqori darajadagi radiatsiya kabi og‘ir sharoitlarga ma’lum darajada bardosh bera oladi.

Eng qiziqarlisi, 2007 yilda o‘tkazilgan ilmiy tajribalar davomida ayrim tixoxodkalar Yer orbitasiga chiqarilib, qisqa muddatga ochiq kosmos muhitiga duchor qilingan. Vakuum va kuchli radiatsiya ta’siriga qaramay, ularning bir qismi keyinchalik hayotiy faoliyatini tiklagan.

Buning siri tixoxodkaning xavfli sharoitda kriptobioz deb ataladigan holatga o‘tishida. Bunday paytda organizm tanasidagi suv miqdori keskin kamayadi, modda almashinuvi esa deyarli to‘xtaydi.

Natijada jonzot tashqi tomondan go‘yo harakatsiz holatga keladi. Biroq qulay sharoit, xususan, namlik qayta paydo bo‘lsa, tixoxodka yana faollashishi mumkin.

Shu xususiyati sababli suv ayiqchalari hozir ham tirik organizmlarning ekstremal muhitlarga qanday moslasha olishini o‘rganayotgan olimlar uchun eng qiziqarli mavjudotlardan biri hisoblanadi.