Okean misli ko‘rilmagan darajada qizidi: olimlar xavotirda

Dunyo okeanida kuzatuvlar olib borilgan davr mobaynidagi eng yuqori harorat qayd etildi. Olimlar okean yuzasidagi suv harorati yangi tarixiy rekord o‘rnatganini ma’lum qildi. Bu haqda “Bloomberg” xabar berdi.

1979 yildan buyon ushbu ko‘rsatkichlarni muntazam kuzatib kelayotgan Yevropaning Yer yuzini uzluksiz monitoring qilish bo‘yicha “Copernicus” dasturi ma’lumotlariga ko‘ra, joriy yilning 22 avgust kuni okean yuzasidagi suvning o‘rtacha global harorati 21,1 darajaga yetgan.

Shu tariqa, avvalgi rekord ham yangilandi. Bunga qadar eng yuqori ko‘rsatkich 21,09 daraja bo‘lib, u 2024 yilning mart oyida qayd etilgan edi. Yangi natija okeanlar haroratidagi o‘zgarishlar tobora jiddiy tus olayotganini ko‘rsatmoqda.

Tadqiqotchilarning fikricha, bunday yuqori haroratga bir nechta omilning bir vaqtda ta’sir ko‘rsatishi sabab bo‘lgan. Xususan, El-Nino hodisasi va o‘n yillab davom etgan inson faoliyati natijasidagi isish jarayoni bir-biriga qo‘shilib, okean haroratining rekord darajaga ko‘tarilishiga olib kelgan.

“Copernicus” mutaxassislari avgust oyida rekord darajadagi harorat qayd etilgani alohida xavotir uyg‘otayotganini ta’kidlamoqda. Chunki odatda global okean haroratining eng yuqori ko‘rsatkichlari Janubiy yarimshardagi mart va aprel oylarida kuzatilar edi. Shu sababli avgust oyida bunday natijaning qayd etilishi olimlar uchun jiddiy signal hisoblanmoqda.

Okeanlar haroratining ortishi nafaqat dengiz va okean ekotizimiga, balki butun sayyoradagi iqlim jarayonlariga ta’sir qilishi mumkin. Suvning isishi dengiz sathining ko‘tarilishiga hissa qo‘shadi hamda ekstremal ob-havo hodisalari ehtimolini oshiradi.

Mutaxassislar iliqroq okean atmosferaga ko‘proq issiqlik va namlik uzatishini ta’kidlamoqda. Bu esa quruqlik hududlarida kuchli bo‘ronlar, anomal issiq va boshqa keskin ob-havo hodisalarining kuchayishiga olib kelishi mumkin.

Bundan tashqari, okean haroratining yuqori bo‘lishi yana bir muhim muammoni keltirib chiqaradi: iliqroq okeanlar karbonat angidrid gazini kamroq yutadi. Natijada atmosferada ushbu issiqxona gazining miqdori ortishi va iqlim o‘zgarishi jarayonlari yanada kuchayishi mumkin.

Shu bois olimlar okeanlardagi harorat o‘zgarishini muntazam kuzatish va uning global iqlimga ta’sirini chuqur o‘rganish zarurligini ta’kidlamoqda.