Maskka Ozodlik ordeni: Kiyev nega milliarderga davlat mukofotini berdi?

Ukraina Prezidenti Vladimir Zelenskiy amerikalik tadbirkor va SpaceX asoschisi Ilon Maskni davlatning nufuzli mukofoti — «Ozodlik» ordeni (Orden Svobodi) bilan taqdirladi. Bu haqda 26 avgust kuni Prezident devoni tomonidan imzolangan № 835/2026 sonli rasmiy farmonda e’lon qilindi.

Hujjatda qayd etilishicha, ushbu yuksak orden amerikalik milliarderga «insonlar hayoti va erkinligini himoya qilish, shuningdek, Ukraina va AQSH xalqlari o‘rtasidagi hamkorlik aloqalarini rivojlantirishdagi ulkan shaxsiy xizmatlari uchun» topshirilgan.

Starlink: Ukraina mudofaasining bosh texnik omili

SpaceX kompaniyasining global sun’iy yo‘ldosh interneti — Starlink 2022 yil bahoridan buyon Ukraina Qurolli kuchlari uchun ajralmas aloqa manbaiga aylangan:

• Qo‘shinlarni boshqarish va koordinatsiya: Jang maydonidagi bo‘linmalar o‘rtasida tezkor va xavfsiz aloqa ta’minlanmoqda;

• Dronlarni real vaqtda boshqarish: Uchuvchisiz apparatlar yordamida nishonlarni aniqlash va front ortiga zarbalar yo‘llashda Starlink terminallari asosiy texnik vosita vazifasini o‘tamoqda;

• RЕBga (radioelektron kurashga) chidamlilik: Rossiya tomonining radioelektron to‘siqlariga qaramay, tizimning barqaror ishlashi Ukrainaning eng muhim taktik ustunliklaridan biri bo‘lib qolmoqda.

Kiyevning tanqidiy qaramligi va cheklovlar muammosi

Maskning mukofotlanishi Ukraina va xalqaro OAVda keng muhokamalarga sabab bo‘ldi:

• Tanqidiy qaramlik: Ayni paytda Ukraina harbiylarida tezlik, qamrov va RЕBga bardoshlilik jihatidan Starlink o‘rnini bosa oladigan teng kuchli muqobil aloqa tizimi mavjud emas;

• Cheklovlar va siyosiy tortishuvlar: Ilon Mask bir necha bor Ukraina hududidan tashqarida yoki Qrim yaqinida ayrim hujumkor operatsiyalar uchun Starlink faoliyatini cheklab qo‘ygani tanqidlarga sabab bo‘lgan edi. Shunga qaramay, tizimning umumiy himoyadagi o‘rni tan olinib, unga oliy mukofot berildi.

Yevropa muqobili va SpaceX bilan kelgusi rejalar

Avvalroq Vladimir Zelenskiy Ukraina Starlink tizimiga qaramlikni kamaytirish maqsadida uning Yevropada ishlab chiqilgan muqobil analogini sinovdan o‘tkazayotganini ochiqlagan edi.

Biroq rasmiy Kiyev ushbu sinovlar fonida ham Ilon Mask va SpaceX kompaniyasi bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri strategik sheriklikni to‘xtatmaslik va sun’iy yo‘ldosh infratuzilmasidan foydalanishni davom ettirishni rejalashtirmoqda.