Britaniya parlamentida «Masha va Ayiq» mojarosi: Deputatlar nega multfilmni taqiqlamoqchi?

Britaniya siyosiy doiralarida kutilmagan va hayratlanarli geosiyosiy to‘qnashuv avj oldi. Buyuk Britaniya parlamenti deputatlari butun dunyoda, jumladan G‘arbda ham millionlab bolalar sevib tomosha qiladigan mashhur «Masha va Ayiq» animatsion serialini mamlakat hududida, xususan, Netflix va ITVX platformalarida zudlik bilan taqiqlashni talab qilib chiqdi. Bir tomonda — kichik qahramonning harbiy furajkalari ortida Kreml tashviqotini va Rossiya harbiy mashinasini moliyalashtirish izlarini ko‘rayotgan 50 dan ortiq britaniyalik parlament a’zolari. Ikkinchi tomonda esa — mazkur ayblovlarni asossiz tuhmat deb atab, loyiha hech qachon davlatdan pul olmagan sof xususiy media biznesi ekanini qat’iy ta’kidlayotgan multiplikatorlar va ishlab chiqaruvchilar turibdi. Hukumat vakillari masalani shaxsan nazoratga olishga va’da bergan bir paytda, madaniy urush chegaralari bolalar xonasigacha yetib bordi.

Birinchi tomon: Britaniya deputatlari va «yumshoq kuch» ayblovi

Londonda 50 nafar deputat birlashib, vazirlarga rasmiy xat yo‘lladi va madaniy eksportga qarshi keskin pozitsiyani e’lon qildi:

• Netflix kelishuviga qarshilik: AQSHning Netflix kompaniyasi «Masha va Ayiq» multfilmining yana ikki faslini namoyish etish huquqini sotib olgani britaniyalik siyosatchilarning qattiq g‘azabiga sabab bo‘ldi;

• Sovet harbiy ramzlarini oqlash da’vosi: «The Guardian» nashri yozishicha, deputatlar Mashaning tankchi furajkasi va sovet davri harbiy kiyimini kiyib yurgan sahnalarini hamda tarixan NKVD bilan bog‘lanadigan sovet chegarachisi bosh kiyimini namoyish etishini sovet harbiy ramzlarini normallashtirish deb atamoqda;

• Harbiy mashinani moliyalashtirish: Liberal-demokratlar partiyasi vakili Tom Gordon boshchiligidagi guruh multfilmdan kelayotgan mablag‘lar bilvosita Rossiyaning harbiy xarajatlarini to‘ldirayotganini va Ukraina allaqachon unga qarshi sanksiya kiritganini ro‘kach qilmoqda;

• Hukumatning roziligi: Hukumat vakillari ushbu tashabbusni olqishlab, vazirlar mahkamasi darajasida masalani shaxsiy nazoratga olishni va tegishli idoralar bilan birgalikda chora ko‘rishni va’da qildi.

«Masha va Ayiq» singari madaniy eksport mahsulotlari Rossiyaning harbiy harakatlarini to‘g‘ridan to‘g‘ri moliyalashtirishga xizmat qilmoqda. Biz bunga qarshi kompleks choralar ko‘rishimiz shart», — deya ta’kidladi britan parlamenti a’zolari.

Ikkinchi tomon: Multfilm ijodkorlarining qaqshatqich raddiyasi

Multserialni yaratish va tarqatish bilan shug‘ullanuvchi «Animaccord» kompaniyasi siyosatchilarning da’volarini qat’iyan rad etdi:

• Davlatdan mustaqil xususiy biznes: Kompaniya asoschilari ushbu brend to‘liq mustaqil xususiy tadbirkorlik mahsuloti ekanini, o‘z tarixida hech qachon davlat budjetidan biror tiyin moliyaviy yordam olmaganligini rasman bildirdi;

• Propaganda ayblovlarini rad etish: Ijodiy jamoa oddiy bolalar ertagi va multfilmiga siyosiy tus berishni sog‘lom aqlga to‘g‘ri kelmaydigan xatti-harakat sifatida baholadi;

• Diskreditatsiyaga qarshi bayonot: Kompaniya matbuot kotibi Melani Bonvichino bu kabi iddaolar multfilmning jahon miqyosidagi obro‘siga qasddan putur yetkazish ekanini ma’lum qildi.

«Mijozim „Masha va Ayiq“ning qandaydir tashviqotga aloqadorligi haqidagi yolg‘on va obro‘sizlantiruvchi farazlarni qat’iyan rad etadi», — deya bayonot berdi «Animaccord» matbuot kotibi Melani Bonvichino.

Tarozi pallasi: Siyosiy hujummi yoki haqiqiy madaniy xavf?

Bolalar multfilmi atrofida avj olgan bahs G‘arb siyosati va global media maydonida chegaralar qay darajada keskinlashganini namoyish etmoqda:

Tarozining bir pallasida har bir madaniy mahsulotni geosiyosiy qurol sifatida ko‘rayotgan va uni taqiqlash orqali bosim o‘tkazishga urinayotgan siyosiy tuzilmalar turgan bo‘lsa, ikkinchi pallada yillar davomida yaratilgan va siyosatdan yiroq bo‘lgan ijodiy loyihalarni erkin bozorda himoya qilayotgan mualliflar turibdi.

Sizningcha, «Masha va Ayiq» multfilmining Britaniyada taqiqlanishi talabi mantiqiy xavfsizlik chorasimi yoki siyosiy marozimni bolalar san’atigacha olib kirishning yaqqol namunasimi? Bolalar uchun ishlangan oddiy ertak haqiqatan ham katta davlatlar siyosatiga ta’sir ko‘rsata oladimi? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va pop-madaniyat hamda siyosat to‘qnashuvi tahlilini do‘stlaringizga ulashing!