Bayqo‘ng‘irdan muvaffaqiyatli parvoz: «Soyuz-2.1b» raketasi 2,4 tonnadan ziyod yuk bilan uchdi

Yer sayyorasining bosh koinot darvozasi — Bayqo‘ng‘ir kosmodromida navbatdagi muhim va muvaffaqiyatli start amalga oshirildi. Bugun, 16 sentyabr kuni «Soyuz-2.1b» eltuvchi raketasi «Progress MS-35» yuk kosmik kemasini orbitaga muvaffaqiyatli olib chiqdi. Belgilangan trayektoriya bo‘yicha parvoz qilayotgan kosmik yuk tashuvchi Xalqaro koinot stansiyasi (XKS) tomon yo‘l oldi. «Progress MS-35» stansiya bortida xizmat qilayotgan xalqaro ekipaj uchun naq 2,4 tonnadan ziyod hayotiy muhim yuklarni yetkazib beradi: ular orasida stansiyani to‘ldirish uchun yoqilg‘i, toza ichimlik suvi, atmosferani boyituvchi kislorod, yangi uzilgan oziq-ovqat mahsulotlari, dori-darmon va vaznsizlikka qarshi vositalar bor.

Biroq ushbu missiyaning eng diqqatga sazovor jihati — ochiq koinotda android robotlarni boshqarishga mo‘ljallangan «Teledroid» eksperimental tizimi hamda koinot sirlarini o‘rganuvchi «Vampir», «Virtual», «Biopolimer» kabi noyob ilmiy laboratoriya jihozlarining olib chiqilayotgani bo‘ldi. Ayni damda stansiyada Rossiya, AQSH va Yevropa kosmik agentligidan 7 nafar astronavt yangi yuk karvonining yetib kelishini intiqlik bilan kutmoqda.

Xo‘sh, «Teledroid» roboti koinotda inson o‘rnini qanday bosa oladi, «Vampir» tadqiqoti ortida nima yashiringan va koinotdagi xalqaro hamkorlik qanday davom etmoqda?

«Koinotga 2,4 tonna hayot nafasi»: Bortdagi yuklar nimalardan iborat?

«Progress MS-35» kemasi orqali stansiyaga yetkazilayotgan asosiy ta’minot:

• Yoqilg‘i va havo resurslari: XKS orbitasini saqlab turish va stansiyani qayta yoqilg‘i bilan ta’minlash tizimlari, shuningdek stansiya atmosferasi uchun zarur bo‘lgan qo‘shimcha kislorod zaxiralari;

• Suv va yangi mahsulotlar: Kosmonavtlar uchun maxsus tayyorlangan ichimlik suvi, konservalangan hamda vitaminlarga boy bo‘lgan yangi uzilgan oziq-ovqatlar;

• Sanitariya va tibbiyot vositalari: Shaxsiy gigiyena uskunalari, favqulodda tibbiy yordam preparatlari va inson tanasini vaznsizlik oqibatlaridan himoya qiluvchi maxsus jismoniy vositalar;

• Eski kemaning okeanga cho‘ktirilishi: Ma’lumot uchun, oldingi «Progress MS-33» kemasi 7 sentyabr kuni XKSdan ajralib, Tinch okeanining kemalar qatnovi bo‘lmagan bexatar qismida rejali ravishda cho‘ktirilgan, hozirda esa stansiyada «Progress MS-34» xizmatni davom ettirmoqda.

«Ochiq koinotdagi robot va "Vampir" siri»: Bortdagi yangi ilmiy laboratoriya

Ekspeditsiya doirasida amalga oshiriladigan ilg‘or ilmiy tajribalar:

• «Teledroid» eksperimental ish o‘rni: Kosmonavtlar ochiq koinotga chiqmasdan, stansiya ichidan turib android robotlarni bevosita tashqarida boshqarish imkonini beruvchi maxsus texnologik majmua;

• «Vampir» va «Biopolimer» dasturlari: Vaznsizlik sharoitida noyob kristall va yangi turdagi biomateriallarni sintez qilishga qaratilgan maxsus sinov moslamalari;

• Keng ko‘lamli tadqiqotlar: Kema shuningdek «Gazoanalizator-FS», «Virtual», «Uragan» hamda «Separatsiya» ilmiy dasturlari uchun mo‘ljallangan yuqori aniqlikdagi sensor va qurilmalarni yetkazmoqda.

XKSdagi 7 nafar qahramon: Bortda kimlar kutmoqda?

Ayni vaqtda yerdan 400 km balandlikda xizmat qilayotgan xalqaro ekipaj:

• Rossiyalik kosmonavtlar: Pyotr Dubrov, Anna Kikina va Andrey Fedyayev;

• Amerikalik (NASA) astronavtlari: Jessika Meir, Jek Xeteuey va Anil Menon;

• Yevropa kosmik agentligi (ESA) vakili: Fransuz ayol astronavti Sofi Adeno;

• Yer yuzidagi ixtiloflarga qaramay birdamlik: Geosiyosiy ziddiyatlarga qaramay, koinot kengliklarida xalqaro ekipaj ilm-fan va insoniyat kelajagi yo‘lida yagona oila bo‘lib faoliyat yuritmoqda.

Bayqo‘ng‘ir kengliklaridan ko‘tarilgan «Soyuz-2.1b» raketasining muvaffaqiyatli parvozi insoniyatning fazoni zabt etish yo‘lidagi ilmiy yurishi har qanday sharoitda ham to‘xtamasligini yana bir bor namoyish etdi.

Sizningcha, kelajakda Xalqaro koinot stansiyasi tashqarisidagi og‘ir va xavfli vazifalarni «Teledroid» kabi robotlarga to‘liq topshirib, kosmonavtlarning ochiq koinotga chiqishini cheklash to‘g‘ri qarormi? Yer yuzidagi siyosiy keskinliklar kuchaygan bir paytda XKSdagi bunday xalqaro do‘stlik va hamkorlikni qanday baholaysiz? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va koinot sari navbatdagi tarixiy parvoz tahlilini barcha ilm-fan va fazo ixlosmandlariga ulashing!