Saudiyaning F-15 qiruvchisi urib tushirildi: Husiylar million dollarlik uchoqni yo‘q qildi

Yaqin Sharqdagi harbiy qarama-qarshilik yanada xavfli va qaynoq pallaga kirdi. Yamandagi «Ansorulloh» (husiylar) harakati qurolli kuchlari mamlakat markazida joylashgan strategik Marib viloyati osmonida Saudiya Arabistoni Qirollik harbiy-havo kuchlariga tegishli bo‘lgan AQSHda ishlab chiqarilgan F-15 qiruvchi samolyotini muvaffaqiyatli urib tushirganini rasman e’lon qildi. Harakatning rasmiy harbiy voizi Yahyo Saria o‘z bayonotida ushbu millionlab dollarlik jangovar uchoq husiylarning «mahalliy ishlab chiqarilgan zenit raketasi» yordamida aniq nishonga olinganini ma’lum qildi.

Oradan ko‘p o‘tmay, 16 sentyabr kuni ijtimoiy tarmoqlarda va harakatning rasmiy media kanallarida qulagan uchoq qoldiqlari aks etgan eksklyuziv videolavhalar hamda fotosuratlar tarqaldi. Kadrlarda qiruvchining cho‘l hududiga qulab, to‘liq yonib kul bo‘lgani, uning dumidagi Saudiya Arabistoni davlat ramzi — yashil bayroq va emblema fragmenti yaqqol ko‘rinib turganini, qurollangan jangchilar esa uchoq qoldiqlari yonida g‘alabani nishonlayotganini ko‘rish mumkin.

Xo‘sh, husiylar zamonaviy Amerika aviatsiyasini qanday qurol bilan urib tushirdi, Saudiya rasmiylari bu yo‘qotishga qanday munosabat bildiradi va ushbu zarba mintaqadagi urush muvozanatini qanday o‘zgartiradi?

«Kulga aylangan F-15 va bayroq izlari»: Tarqalgan kadrlar tafsiloti

16 sentyabr kuni e’lon qilingan video va suratlardagi muhim detallar:

• Marib cho‘lidagi xarobalar: Tasvirlarda ikki tomonlama zarba va keskin qulash oqibatida butunlay qorayib ketgan, sochilib yotgan uchoq fyuzelyaji va dvigatel bo‘laklari ko‘rinadi;

• Saudiya ramzlarining ko‘rinishi: Qulab tushgan vertikal dum barqarorlashtirgichida (xvostovoy kil) Saudiya Arabistoni Qirolligining rasmiy tamg‘asi va yashil tusdagi belgisi yaqqol saqlanib qolgan;

• Jangchilarning g‘alaba hayqiriqlari: Qo‘llarida Kalashnikov avtomatlari va pulemyotlar tutgan bir guruh harbiy libosdagi husiylar yonib tugagan samolyot qanotlari va qurilmalari ustiga chiqib, muvaffaqiyatli operatsiyani nishonlagan;

• «Ansorulloh» media belgisi: Video kadrlari ostida harakatning rasmiy harbiy media qanoti («الإعلام الحربي اليمني») ramzi mavjudligi tasvirlarning haqqoniyligini tasdiqlamoqda.

Yahyo Sarianing bayonoti va «mahalliy raketa» siri

Husiylar qo‘mondonligi tomonidan berilgan rasmiy izoh:

• Telegramdagi shoshilinch xabar: Harakat voizi Yahyo Saria: «Yemen qurolli kuchlari Marib viloyati osmonida Saudiyaning F-15 qiruvchisini urib tushirishga muvaffaq bo‘ldi», deya ma’lum qildi;

• Mahalliy havo hujumidan mudofaa tizimi: Sarianing ta’kidlashicha, nishonga olishda import qilingan emas, balki Yemen muhandislari tomonidan modernizatsiya qilingan va mahalliy ishlab chiqarilgan yangi avlod zenit raketasi qo‘llanilgan;

• Pilotlar taqdiri noma’lumligicha qolmoqda: Qiruvchi ekipaji katapulta orqali qutulib qolganmi yoki halok bo‘lganmi — bu borada hozircha har ikki tomondan ham aniq rasmiy tafsilot berilmadi.

Amerika qiruvchisining zaifligi va Saudiya uchun strategik zarba

Ushbu hodisaning Yaqin Sharqdagi geosiyosiy ahamiyati:

• F-15 afsonasiga putur: Dunyodagi eng ishonchli va qimmatbaho og‘ir qiruvchilardan biri hisoblangan Amerikaning McDonnell Douglas / Boeing F-15 uchog‘ining qulashi husiylarning havo mudofaa salohiyati sezilarli darajada kuchayganini isbotlaydi;

• Marib yo‘nalishidagi ustunlik: Neft va gaz zaxiralariga boy Marib hududi uchun kechayotgan frontda bunday qiruvchining yo‘q qilinishi koalitsiya kuchlarining havodan beradigan zarbalariga kuchli to‘siq bo‘ladi;

• Qurolli to‘qnashuvlarning yangi bosqichi: Bir tomondan parda orti diplomatik muzokaralar kechayotgan bir paytda, real frontda million dollarlik texnikalarning urib tushirilishi harbiy harakatlarning ayovsiz davom etayotganini ko‘rsatmoqda.

Saudiya Arabistonining F-15 qiruvchisi bilan bog‘liq mazkur video va rasmiy bayonot Yamandagi urushda osmon endi koalitsiya uchun bexatar emasligini yana bir bor namoyish etdi.

Sizningcha, husiylarning AQSHda ishlab chiqarilgan F-15 qiruvchisini mahalliy raketa bilan urib tushirishi Yaqin Sharqdagi havo janglari muvozanatini butunlay o‘zgartira oladimi yoki bu shunchaki taktik tasodifmi? Saudiya Arabistoni o‘z aviatsiyasi yo‘qotishlariga qanday javob zarbasi berishi mumkin? O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va mintaqadagi ushbu shov-shuvli harbiy hodisa tafsilotlarini barcha siyosat va harbiy tahlil ixlosmandlariga ulashing!