Eron zarbalaridan so‘ng AQSH bazalari halokat yoqasida: Harbiylar Oq uy yashirgan sirni fosh qildi

Yaqin Sharqdagi keskinlik ortidan Amerika Qo‘shma Shtatlarining mintaqadagi harbiy infratuzilmasiga yetkazilgan halokatli talofat ko‘lami oshkor bo‘ldi. Nufuzli Amerika telekanali «CBS News» efirida ma’lum qilinishicha, Eronning raketa va dron zarbalari oqibatida AQSHning strategik harbiy bazalarida yuz bergan vayronagarchilik qiymati kamida 5 milliard dollarni tashkil etmoqda. O‘z ismini oshkor qilishni istamagan amaldagi amerikalik askar va ofitserlar tomonidan taqdim etilgan eksklyuziv fotosuratlar Pentagonning rasmiy raportlari jamoatchilikdan qanday ulkan haqiqatni yashirganini ko‘rsatdi.

Saudiya Arabistonidagi Shahzoda Sulton aviabazasida uzoq masofani radiolokatsion kuzatuvchi qimmatbaho E-3 Sentry (AWACS) uchog‘i to‘g‘ridan to‘g‘ri dum qismiga zarba yeb kuyib ketgan bo‘lsa, Quvaytdagi muhim quruqlik bazasi «Kemp Byuring»da kazarmalar va og‘ir texnikalar kultepaga aylangan. Pentagon bosh inspektori Kongressga taqdim etgan maxfiy hisobotda qariyb 60 ta samolyot va yuzlab strategik binolar ishdan chiqqani tan olingan. Front chizig‘idagi askarlar esa Vashington rahbariyatini, xususan Mudofaa vaziri Pit Xegsetni ayovsiz tanqid qilib: «Biz ko‘zimizni yumib olib, yuzimizga musht qabul qilyapmiz, bazalarimizni himoya qilolmayapmiz», deya ochiq isyon ko‘tarmoqda.

Xo‘sh, Pentagon 5 milliard dollarlik yo‘qotishni nega yashirishga urindi, qaysi davlatlardagi bazalar zarbaga uchradi va Amerika armiyasi havo mudofaasi nega ojiz qoldi?

«Sindirilgan AWACS va kuyib ketgan bazalar»: Zarba ostida qolgan obyektlar

CBS News e’lon qilgan anonim harbiylar fotosuratlaridagi asosiy tafsilotlar:

• Shahzoda Sulton aviabazasi (Saudiya Arabistoni): AQSH harbiy-havo kuchlarining eng qimmatbaho strategik razvedka uchog‘i — E-3 Sentry (AWACS) havo kemasining dum qismi to‘g‘ridan to‘g‘ri zarbaga uchrab, fyuzelyajdan uzilib ketgan va samolyot to‘liq yonib kul bo‘lgan;

• «Kemp Byuring» bazasi (Quvayt): AQSH quruqlik kuchlarining Yaqin Sharqdagi bosh to‘planish markazida kazarmalar, harbiy binolar va og‘ir bronetexnikalar nishonga olinib, yakson etilgan;

• «Kemp Arifjan» lageri (Quvayt): Baza hududidagi ma’muriy va ta’minot binolari jiddiy zarar ko‘rib, faoliyati falaj holatga tushgan;

• 8 ta davlatdagi yuzlab nishonlar: Quvayt, Bahrayn, Qatar, BAA, Saudiya Arabistoni, Iroq, Ummon va Iordaniyadagi bazalarda joylashgan yuzlab obyektlar raketa va dronlar zarbasiga duchor bo‘lgan.

Pentagon hisoboti: 60 ta samolyot va 3,7 milliardlik texnika yo‘q qilindi

Pentagon Bosh inspektorining AQSH Kongressiga taqdim etgan rasmiy ma’lumotlari:

• 3,7 milliard dollarlik dastlabki yo‘qotish: Hisobotga muvofiq, 28 fevraldan 30 iyungacha bo‘lgan davrda AQSH armiyasining yo‘qotgan jangovar texnika va uskunalari miqdori rasman 3,7 mlrd dollarni tashkil etgan;

• Qariyb 60 ta aviatsiya vositasi: Zarbalar natijasida qiruvchi uchoqlar, razvedka samolyotlari va vertolyotlarni o‘z ichiga olgan 60 ga yaqin havo kemasi shikastlangan yoki butunlay yo‘q qilingan;

• $5 milliardlik haqiqiy ko‘lam: Manbalar bazalarni tiklash xarajatlari 5 mlrd dollardan oshishini, bu raqam ichiga hali ishdan chiqqan o‘ta murakkab radiolokatsiya tizimlarini ta’mirlash pullari kiritilmaganini ta’kidlamoqda;

• Jamoatchilikdan yashirilgan haqiqat: Amerika fuqarolari va soliq to‘lovchilarining noroziligidan qo‘rqqan Oq uy ushbu falokatli ko‘lamni uzoq vaqt davomida sir saqlab kelgan.

«Ko‘zimizni yumib musht yeyapmiz»: Amerikalik harbiylarning isyoni

Holatdan g‘azablangan askarlarning Vashingtonga keskin e’tirozlari:

• «Bizni ahmoq qilishyapti»: Bazada xizmat qilayotgan amerikalik harbiy CBS News muxbiriga: «Bu bizning bazalarimizga yetkazilgan dahshatli zarar va buni xalqdan berkitishmoqda. Biz shunchaki ko‘zimizni yumib, yuzimizga kelib tushayotgan zarbalarni qabul qilyapmiz», deya bayonot bergan;

• Vazir Pit Xegset tanqid ostida: 1 mart kuni Quvaytning Shuayba portiga uyushtirilgan hujumda 6 nafar AQSH harbiysi halok bo‘lgan vaqtda Mudofaa vaziri Pit Xegsetning buni «sprinterlar» (arzimas hodisa) deb atagani askarlar g‘azabini qo‘zg‘agan;

• «Himoya qilolmayapmiz, kuzatyapmiz, xolos»: Jangchilar bazalar mudofaasi sifatsiz ekanini ochiq aytib: «Biz u yerlarni qo‘riqlayotganimiz yo‘q, shunchaki bazalarimiz qanday yo‘q qilinayotganini kuzatib turishga majburmiz», deya ayanchli haqiqatni tilga oldi.

Amerikalik harbiylarning ushbu shov-shuvli ochiqlashlari va CBS News efiri orqali namoyish etilgan suratlar AQSHning Yaqin Sharqdagi yengilmas harbiy qudrati afsonasiga jiddiy putur yetkazdi hamda Kongressda yangi moliyaviy va siyosiy mojarolarni boshlab berdi.

Sizningcha, dunyodagi eng katta harbiy budjetga ega bo‘lgan AQSH o‘z bazalari va 60 ga yaqin samolyotini oddiy dron va raketalardan himoya qila olmagani nimani anglatadi — Amerika havo mudofaa tizimi zaiflashdimi? Oq uy va Pentagonning o‘z askarlari o‘limi va milliardlab dollarlik talofatni yashirishiga qanday baho berasiz? O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va jahon geosiyosati sahnasidagi ushbu shov-shuvli harbiy fosh qiluvni barcha siyosat va tahlil ixlosmandlariga ulashing!