«KXDRning yadroviy maqomi abadiy»: Kim Chen Inning singlisi G‘arbga keskin tarsaki urdi

Koreya yarim oroli va Osiyo-Tinch okeani mintaqasida yadroviy qarama-qarshilik yanada tarang va murosasiz bosqichga ko‘tarildi. Shimoliy Koreya yetakchisi Kim Chen Inning singlisi hamda mamlakat Mehnat partiyasi Markaziy qo‘mitasi bo‘lim mudiri Kim Yo Chjon Atom energiyasi bo‘yicha xalqaro agentlikning (MAGATE) Pxenyan yadroviy dasturi bo‘yicha Venadagi konferensiyada taqdim etgan ma’ruzasiga keskin va shafqatsiz zarba berdi. Koreya Markaziy telegraf agentligi (STAK) tarqatgan rasmiy bayonotda Kim Yo Chjon KXDRning yadroviy davlat maqomi endilikda «qaytarib bo‘lmas, qat’iy va mutlaq» ekanini bildirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Pxenyanning bu ulkan qudrati dunyodagi «xalqaro bezorilarning vahshiyligini jilovlash» hamda haqiqiy tinchlik va barqarorlikni kafolatlashga xizmat qilmoqda.

MAGATEning denuklearizatsiya (yadrosizlanish) haqidagi chaqiriqlarini «eski va tanish bema’nilik» deb atagan Shimoliy Koreya bosh siyosatchisi, hech qanday tashkilot yoki G‘arb bosimi Pxenyanning davlat manfaatlarini himoya qilish yo‘lidagi qat’iyatiga ta’sir o‘tkaza olmasligini ta’kidladi. Bu bayonot MAGATE Pxenyanning Yonbyondagi yadro majmuasida uranni boyitadigan yangi yirik obyekt qurib bitkazilgani va dastur yanada kengayganini fosh qilganidan keyin yangradi. Xo‘sh, Kim Yo Chjonning ushbu tajovuzkor munosabati ortida nima turibdi, Shimoliy Koreya qanchalik yangi yadro kallaklarini tayyorlamoqda va Vashington bilan MAGATE bunga qanday chora topa oladi?

«Xalqaro bezorilar va abadiy maqom»: Kim Yo Chjonning dahshatli bayonoti

KXDR rahbariyati tomonidan bildirilgan asosiy va ochiq ogohlantirishlar:

• «Qaytarib bo‘lmas haqiqat»: Kim Yo Chjon dunyodagi qaysi kuchlar inkor etmasin, KXDRning yadroviy davlat maqomi allaqachon «jismonan va qonunan manguga muhrlanganini» rasman bildirdi;

• «Xalqaro bezorilarni jilovlash»: Pxenyan o‘z arsenalidagi ommaviy qirg‘in qurollarini tajovuzkor emas, balki AQSH va G‘arbning tahdidlaridan himoyalanuvchi yagona samarali qalqon deb atadi;

• MAGATE ma’ruzasiga baho: Venadagi yillik Bosh konferensiyada e’lon qilingan hisobotlarni Kim Yo Chjon «bir xil ssenariy bo‘yicha tinmay takrorlanadigan tanish bema’nilik» deb ta’rifladi;

• Oliy manfaatlar ustunligi: G‘arb davlatlarining har qanday rezolyutsiyalari va sanksiyalari Shimoliy Koreyaning mudofaa qudratini oshirishga qaratilgan milliy irodasini sindira olmasligi uqtirildi.

MAGATE xavotiri: Yonbyonda uran boyitadigan yangi maxfiy obyekt

Xalqaro agentlikning Vena konferensiyasida ma’lum qilgan maxfiy tafsilotlari:

• Yonbyondagi qurilish: MAGATE sun’iy yo‘ldosh va razvedka ma’lumotlariga tayanib, Shimoliy Koreyaning bosh yadroviy markazi Yonbyonda uranni yuqori darajada boyitishga ixtisoslashgan navbatdagi yangi yirik obyekt foydalanishga topshirilganini tasdiqladi;

• Dasturning shiddatli kengayishi: So‘nggi bir yil davomida KXDR barcha cheklovlarni chetlab o‘tib, qurol darajasidagi yadroviy xomashyo va yangi tashuvchi vositalarni yaratish ishlarini misli ko‘rilmagan tarzda tezlashtirgan;

• Cheklangan nazorat: Pxenyan uzoq vaqt oldin MAGATE inspektorlari bilan hamkorlikni to‘liq to‘xtatgani sababli xalqaro tashkilot yadroviy inshootlar ichkarisida nimalar yuz berayotganini to‘liq nazorat qila olmayotganini tan oldi;

• Global xavf sifatida: MAGATE rasmiylari Shimoliy Koreyaning cheklovsiz harakatlari xalqaro xavfsizlik arxitekturasi uchun eng katta tahdidlardan biri bo‘lib qolayotganini bayon qildi.

«Yadroviy Pxenyan» davri: Geosiyosiy tahlil va oqibatlar

Mutaxassislarning KXDR atrofidagi vaziyat bo‘yicha tahliliy xulosalari:

• Denuklearizatsiya orzusi yo‘qqa chiqdi: Kim Yo Chjonning keskin nutqi Shimoliy Koreya yadro qurolidan voz kechish bo‘yicha hech qanday muzokaralarga kirishmasligini va endilikda faqat rasmiy tan olinishni talab qilayotganini ko‘rsatmoqda;

• Mintaqaviy poyga: Janubiy Koreya va Yaponiyaning ushbu xabarlarga nisbatan xavotiri ortishi ularning o‘z havo va raketa mudofaa tizimlarini yanada modernizatsiya qilishiga turtki beradi;

• Yangi sinovlar ehtimoli: Pxenyanning bunday agressiv ritorikasi ortidan yaqin orada navbatdagi strategik qit’alararo ballistik raketalar yoki yettinchi yer osti yadro sinovi o‘tkazilishi xavfi kuchaymoqda.

Kim Yo Chjonning mazkur chiqishi Shimoliy Koreya yadroviy salohiyatini mutlaq darajaga yetkazganini va G‘arb endi Pxenyan bilan murosasiz kuch pozitsiyasidan gaplasha olmasligini ko‘rsatgan ochiq bayonotga aylandi.

Sizningcha, Kim Yo Chjon aytganidek, Shimoliy Koreyaning yadro quroli haqiqatan tinchlikni ushlab turgan kafolatmi yoki mintaqani urush yoqasiga olib kelayotgan global tahdidmi? AQSH va BMT Pxenyanning uran boyitish ko‘lamini cheklash uchun qanday ta’sirchan chora topa oladi? O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va katta geosiyosat sahnasidagi ushbu keskin bayonot sharhini barcha xalqaro siyosat ixlosmandlari hamda do‘stlaringizga ulashing!