Quyoshda kuchli portlash yuz berdi: Quyosh sirtidagi kuchli chaqnash Yerga qanday ta’sir qiladi?

Quyosh sirtida navbatdagi kuchli dinamik faollik kuzatildi. Kosmik tadqiqotlar instituti (IKI) va Quyosh astronomiyasi laboratoriyasi mutaxassislari yulduzimizda kuchli chaqnash (portlash) sodir bo‘lganini rasman qayd etdi.

Astronomik kuzatuvlarga ko‘ra, chaqnash 5 oktyabr oqshomida, Toshkent vaqti bilan tungi soatlarda ro‘y bergan bo‘lib, unga kuchli faollik hisoblangan M1.0 darajasi berildi. Mazkur ko‘rsatkich so‘nggi bir oy davomidagi eng sezilarli quyosh hodisalaridan biriga aylandi.

M1.0 toifasi nimani anglatadi?

Quyosh chaqnashlari ajralib chiqadigan rentgen nurlanishi quvvatiga qarab A, B, C, M va X kabi beshta asosiy sinfga ajratiladi:

• M sinfi ko‘lami: «M» toifasidagi portlashlar maksimal «X» sinfidan keyingi o‘rinda turuvchi qudratli hodisalar bo‘lib, ular «kuchli chaqnashlar» guruhiga kiradi;

• Kosmik ta’sir: Bunday darajadagi chaqnashlar Yerda qisqa to‘lqinli radioaloqa tizimlarida vaqtinchalik uzilishlar keltirib chiqarishi hamda qutb hududlarida kuchsiz radiatsion bo‘ronlarni paydo qilishi mumkin;

• Joriy vaziyat: Olimlarning ta’kidlashicha, ushbu portlashdan so‘ng Quyosh sirtidagi faollik biroz bosiq holatga qaytgan va hozircha yangi jiddiy portlashlar kuzatilmayapti.

Yerda kuchli magnit bo‘roni kutilyaptimi?

Quyoshda chaqnash yuz berganda eng asosiy xavotir — plazma bulutlarining (koronal massaning) Yer tomon harakatlanishi va geomagnit maydonni chayqatishi bilan bog‘liq bo‘ladi:

• Olimlar xulosasi: Portlashning epitsentri va yo‘nalishi geomagnit sohaga qanchalik to‘g‘ridan to‘g‘ri ta’sir ko‘rsatishi yaqin soatlardagi radiolokatsion ma’lumotlar asosida aniqlashtiriladi;

• Ehtimoliy ta’sirlar: Agar plazma oqimi Yerning magnit maydoniga urilsa, kuchsiz yoki o‘rtacha darajadagi magnit bo‘ronlari kuzatilishi mumkin.

Salomatlikni qanday asrash kerak? Mutaxassislar tavsiyasi

Geomagnit tebranishlar ayniqsa yurak-qon tomir kasalliklari bor, qon bosimi beqaror hamda ob-havoga sezgir (meteosezuvchan) insonlarga ta’sir ko‘rsatishi mumkin:

• Kun tartibi: Mutaxassislar bunday kunlarda uyqu me’yoriga amal qilishni, ortiqcha asabiylashish va jismoniy zo‘riqishlardan tiyilishni maslahat beradi;

• Suv va ovqatlanish: Kun davomida ko‘proq toza suv ichish, yog‘li, o‘tkir taomlar hamda qahva va energetik ichimliklar iste’molini cheklash tavsiya etiladi;

• Zarur dori-darmonlar: Surunkali qon bosimi bor shaxslar shifokor belgilagan preparatlarni o‘z vaqtida qabul qilib yurishlari maqsadga muvofiqdir.