«Kuch qonundan ustun qo‘yilsa...»: Eron tashqi ishlar vaziridan shov-shuvli bayonot

Eron tashqi ishlar vaziri Sayyid Abbos Aroqchi Yaponiyaning nufuzli Kyodo News axborot agentligi uchun maxsus maqola e’lon qildi. U o‘z chiqishida AQSH va Isroilning Eronga qarshi harbiy harakatlarini xalqaro huquq hamda BMT Nizomi nuqtayi nazaridan chuqur tahlil qilib, global miqyosdagi xavfsizlik muammolariga e’tibor qaratdi.

Xalqaro huquq va preventiv zarbalar xavfi

Vazirning ta’kidlashicha, Ikkinchi jahon urushidan keyin shakllangan xalqaro tartibning eng muhim tamoyili — kuchni qonun bilan qat’iy cheklashdan iborat. Hech bir davlat o‘z manfaatlarini xalqaro huquqning majburiy qoidalaridan ustun qo‘yishga haqli emas.

Aroqchi xususan quyidagi jihatlarga alohida to‘xtalib o‘tdi:

• Preventiv zarbalar xavfi: Agar davlatlarga ehtimoliy kelajakdagi tahdidlar bahonasida bir-biriga hujum qilishga yo‘l qo‘yilsa, butun xalqaro huquqiy tizim butunlay izdan chiqadi. Bunday sharoitda hech bir mamlakatning xavfsizligi kafolatlanmay qoladi.

• BMT Nizomining buzilishi: AQSH va Isroil tomonidan amalga oshirilgan zarbalar BMT Xavfsizlik Kengashining ruxsatisiz bajarilgan bo‘lib, bu davlat suverenitetiga tajovuzni taqiqlovchi BMT Nizomining 2(4)-moddasiga mutlaqo ziddir.

• O‘zini mudofaa qilish huquqi: Tehron BMT Nizomining 51-moddasiga muvofiq har qanday qurolli hujumga javoban qonuniy ravishda o‘zini mudofaa qilish huquqini saqlab qolishi qayd etildi.

Javobgarlik va tovon to‘lash majburiyati

Eron tashqi ishlar vaziri noqonuniy harbiy harakatlarni zudlik bilan to‘xtatish hamda yetkazilgan zarar uchun tovon to‘lash siyosiy iltifot emasligini, balki qat’iy huquqiy majburiyat ekanini qat’iy ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu muammo faqatgina Eronning manfaatlariga emas, balki butun dunyoda xalqaro huquq ustuvorligini saqlab qolish masalasiga bog‘liq.

Mazkur maqola xalqaro hamjamiyatda va diplomatik doiralarda keng muhokamalarga sabab bo‘lmoqda.

Sizningcha, hozirgi geosiyosiy vaziyatda xalqaro tashkilotlar va BMT davlatlar o‘rtasidagi harbiy mojarolarning oldini olishda yetarlicha ta’sir ko‘rsata olyaptimi? O‘z fikringizni izohlarda qoldiring!