Bahor faslining so‘nggi oyi inson organizmi uchun juda muhim davr hisoblanadi. Qish faslidan keyin tanada vitaminlar yetishmovchiligi, charchoq, holsizlik va immunitet pasayishi kabi holatlar kuzatilishi mumkin. Shu sababli ham may oyida pishadigan tabiiy va yangi uzilgan mevalar organizmni tiklashda beqiyos ahamiyat kasb etadi. Mutaxassislar aynan shu davrdagi mavsumiy ne’matlarni “tabiiy vitaminlar ombori” deb atashmoqda.
Ayniqsa, hozirgi kunlarda bozorlarda paydo bo‘layotgan qulupnay, tut, gilos va erta pishar o‘riklar nafaqat mazasi, balki shifobaxsh xususiyatlari bilan ham ajralib turibdi.
May oyining eng mashhur va sevimli mevalaridan biri, albatta, qulupnaydir. U nafaqat xushbo‘y hidi va yoqimli ta’mi, balki organizm uchun katta foydasi bilan ham qadrlanadi. Mutaxassislar ta’kidlashicha, qulupnay tarkibidagi vitamin S miqdori ayrim sitrus mevalaridan ham yuqori bo‘lishi mumkin. Bu esa immunitetni mustahkamlash, qon tomirlarini sog‘lom saqlash va terining yosh hamda tarang bo‘lishiga yordam beradi.
Qulupnay tarkibidagi fisetin moddasi esa miya faoliyatini qo‘llab-quvvatlab, xotirani kuchaytirish xususiyatiga ega. Shu sababli ham uni nafaqat kattalar, balki bolalar ratsioniga ham qo‘shish tavsiya etiladi.
May oyida pishadigan yana bir shifobaxsh ne’mat — tut hisoblanadi. Oq va qora tut qadimdan xalq tabobatida eng foydali mahsulotlardan biri sifatida qo‘llanib kelingan. Ayniqsa, temir moddasiga boy bo‘lgani uchun u kamqonlikka qarshi kurashishda tabiiy vosita sifatida qadrlanadi.
Shu bilan birga, tut tarkibida yurak faoliyati uchun muhim sanalgan kuchli antioksidant — resveratrol ham mavjud. Mutaxassislar oq tut nafas yo‘llari va o‘pka uchun, qora tut esa hazm tizimi uchun juda foydali ekanini ta’kidlashmoqda.
May oyining o‘rtalariga kelib esa gilos fasli boshlanadi. Bu meva nafaqat mazali, balki asab tizimi va uyqu uchun ham juda foydali sanaladi. Chunki gilos tarkibida melatonin gormoni mavjud bo‘lib, u inson uyqusini yaxshilashga yordam beradi.
Bundan tashqari, gilos bo‘g‘imlardagi og‘riqlarni yengillashtirish xususiyati bilan ham mashhur. Qand miqdorining nisbatan kamligi esa uni parhez qilayotgan insonlar uchun ham yaxshi tanlovga aylantiradi.
May oyining eng tansiq va xushbo‘y mevalaridan biri — erta pishar o‘riklar ham organizm uchun katta manfaat keltiradi. Xalq orasida “cho‘lpi” deb ataladigan bu mevalar kaliy va beta-karotinga boy bo‘lib, yurak faoliyatini yaxshilash hamda ko‘rish qobiliyatini mustahkamlashda muhim ahamiyatga ega.
Mutaxassislar yurak-qon tomir kasalliklari bor insonlarga kuniga 5-6 dona yangi uzilgan o‘rik iste’mol qilishni tavsiya etishmoqda.
Shifokorlar mavsumiy mevalarni tanlashda bir necha muhim qoidalarga amal qilish kerakligini ham eslatib o‘tishmoqda. Avvalo, issiqxonada emas, ochiq dalada quyosh nuri ostida pishgan tabiiy mevalarni tanlash maqsadga muvofiq. Chunki bunday mevalarning ta’mi va xushbo‘yligi ham yuqori bo‘ladi.
Shuningdek, har qanday foydali mahsulotni ham me’yoridan ortiq iste’mol qilish allergiya yoki hazm bilan bog‘liq noqulayliklarga olib kelishi mumkin. Erta pishar mevalarni iste’mol qilishdan oldin esa ularni yaxshilab yuvish tavsiya etiladi.
Mutaxassislar fikricha, aynan hozirgi kunlarda organizmni tez tiklash va energiyani oshirish uchun qulupnay hamda tut eng yuqori biologik qiymatga ega mahsulotlar hisoblanadi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
